Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

सप्तम्यश्च द्विजश्रेष्ठ निराहारस्तु भक्तितः या । स प्राप्स्यति न संदेहः पुत्रं वंशविवर्धनम्

saptamyaśca dvijaśreṣṭha nirāhārastu bhaktitaḥ yā | sa prāpsyati na saṃdehaḥ putraṃ vaṃśavivardhanam

โอ้พราหมณ์ผู้ประเสริฐ ผู้ใดด้วยศรัทธาถือศีลอดวันสัปตมีโดยไม่รับประทานอาหาร ผู้นั้นจักได้บุตรผู้เพิ่มพูนวงศ์สกุลอย่างแน่นอน ปราศจากข้อสงสัย

सप्तम्याःof/on the seventh (day)
सप्तम्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसप्तमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; (सप्तम्याः = सप्तम्यां/सप्तम्याः इति पाठभेद-संभव)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
द्विजश्रेष्ठO best of twice-born
द्विजश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (द्विजानां श्रेष्ठः)
निराहारःfasting/without food
निराहारः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्-आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः)
तुindeed/but
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle; emphasis/contrast)
भक्तितःout of devotion
भक्तितः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) = 'भक्त्या/भक्त्या हेतोः'
याwho/which
या:
Anvaya-link (Relative connector/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्राप्स्यतिwill obtain
प्राप्स्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
not/no
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
संदेहःdoubt
संदेहः:
Pratiṣedhya (Negated predicate/निषेध्य)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वाक्ये 'न संदेहः' इति नास्त्यर्थे
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वंशविवर्धनम्lineage-increasing
वंशविवर्धनम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootवंश + विवर्धन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (वंशं विवर्धयति) विशेषण (पुत्रम्)

Divākara (Sūrya)

Tirtha: Vaṭa-sthala of Sūrya (Aṃśumālī)

Type: kshetra

Listener: dvija-śreṣṭha (addressed recipient)

Scene: A didactic moment: the deity’s assurance that a devoted Saptamī nirāhāra vrata grants a lineage-increasing son.

D
Divākara (Sūrya)

FAQs

Devotional discipline (bhakti with upavāsa) offered to Sūrya is praised as a dharmic means to gain divine grace and household prosperity.

The surrounding passage belongs to the Vaṭāditya/Vaṭeśvara sacred setting within the Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya.

Observing Saptamī with nirāhāra (foodless fasting) and devotion.