Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 96

ततः स कथयामास भ्रूणगर्तासमुद्भवम् । वृत्तांतं तस्य विप्रर्षेरनुभूतं यथा तथा

tataḥ sa kathayāmāsa bhrūṇagartāsamudbhavam | vṛttāṃtaṃ tasya viprarṣeranubhūtaṃ yathā tathā

แล้วเขาก็เล่าเรื่องกำเนิดแห่งภรูณครตะ ตามที่ได้ประสบมาโดยแท้—ดังที่พราหมณ์ฤๅษีผู้นั้นได้รู้เห็นและบอกไว้

ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Temporal adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/अनन्तरार्थक क्रियाविशेषण (then)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कथयामासnarrated, told
कथयामास:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु; णिजन्त from कथ्)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
भ्रूणगर्तासमुद्भवम्arising from Bhrūṇagarta
भ्रूणगर्तासमुद्भवम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभ्रूणगर्त + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (भ्रूणगर्तात् समुद्भवम् = arising from Bhrūṇagarta); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; (वृत्तान्तम्) इति विशेषण
वृत्तान्तम्account, story
वृत्तान्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
विप्रर्षेःof the brahmin sage
विप्रर्षेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविप्र + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (विप्रः ऋषिः); पुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अनुभूतम्experienced, undergone
अनुभूतम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनु + भू (धातु) → अनुभूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (वृत्तान्तम्) इति विशेषण
यथाas, in the manner that
यथा:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as, how)
तथाso, thus
तथा:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; तदनुरूप-प्रकारवाचक (so, thus)

Unspecified narrator (within Sūta’s narration)

Tirtha: Bhrūṇagarta

Type: kund

Scene: The king begins a formal narration: a sage’s account is invoked; visual focus on storytelling—listeners gathered, with a faint vision of the tīrtha’s origin appearing like a sacred flashback.

B
Bhrūṇagarta
K
king (implied)
V
viprarṣi (brāhmaṇa-sage)

FAQs

Tīrtha-glories are preserved through faithful narration of witnessed tradition, strengthening communal dharma and memory.

Bhrūṇagarta, whose origin-story is being narrated.

None; it frames a recounting of the tīrtha’s origin and experience.