Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 91

सूत उवाच । एवमुक्त्वाथ सा वाणी विररामांऽतरिक्षगा । सोऽपि पार्थिवशार्दूलः प्रहृष्टः स्वपुरं ययौ

sūta uvāca | evamuktvātha sā vāṇī virarāmāṃ'tarikṣagā | so'pi pārthivaśārdūlaḥ prahṛṣṭaḥ svapuraṃ yayau

สูตะกล่าวว่า: ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว เสียงนั้นซึ่งอยู่ในเวหาก็สงบเงียบไป และราชสีห์ท่ามกลางกษัตริย์นั้น เมื่อเปี่ยมด้วยปีติ ก็กลับสู่เมืองของตน

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्ययम् (adverb: thus)
उक्त्वाhaving spoken
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund): ‘having said’
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम् (then)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्; सर्वनाम
वाणीthe voice/speech
वाणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्
विररामceased
विरराम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√रम् (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्
अन्तरिक्ष-गाmoving in the sky; sky-going
अन्तरिक्ष-गा:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्तरिक्ष-ग (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (अन्तरिक्षे गच्छति/गता)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्ययम् (also/even)
पार्थिव-शार्दूलःthe tiger among kings
पार्थिव-शार्दूलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्थिव-शार्दूल (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्; कर्मधारयः (पार्थिवः एव शार्दूलः—‘tiger among kings’)
प्रहृष्टःdelighted
प्रहृष्टः:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट (कृदन्त; प्र-√हृष् धातु)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्; भूतकृदन्त-विशेषणम्
स्व-पुरम्his own city
स्व-पुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व-पुर (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वस्य पुरम्)
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

Sūta

Tirtha: Bhrūṇagarta (contextual)

Type: kund

Scene: An unseen voice in the sky—suggested by radiating light or a cloud opening—then silence; the king, relieved and joyful, turns back toward his city with attendants, leaving the sanctified spot behind.

S
Sūta
H
heavenly voice (vāṇī)
K
king (unnamed here)

FAQs

Divine instruction concludes with inner certainty; the devotee returns strengthened and joyful after receiving guidance.

The surrounding episode concerns Bhrūṇagarta, though this verse narrates the heavenly voice and the king’s return.

None; it is a narrative transition after a divine proclamation.