Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

ततः कौतूहलाविष्टाः श्रद्धया परया युताः । कोटिसंख्या द्रुतं जग्मुस्तस्य दर्शनवांछया

tataḥ kautūhalāviṣṭāḥ śraddhayā parayā yutāḥ | koṭisaṃkhyā drutaṃ jagmustasya darśanavāṃchayā

แล้วพวกเขาถูกความใคร่รู้อันศักดิ์สิทธิ์ครอบงำ และประกอบด้วยศรัทธาสูงสุด ครั้นมีจำนวนถึงโกฏิ ก็รีบออกเดินทางด้วยความปรารถนาจะได้เฝ้าดาร์ศนะของพระองค์

ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = indeclinable adverb; अर्थे ‘तस्मात्/अनन्तरम्’ (thereafter/from that)
कौतूहल-आविष्टाःovercome by curiosity
कौतूहल-आविष्टाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootkautūhala (प्रातिपदिक) + ā-viś (धातु) → āviṣṭa (कृदन्त)
Formबहुव्रीह्यर्थे तत्पुरुषसमासः; ‘कौतूहलेन आविष्ट’ = seized by curiosity; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Masculine, Nom. pl.)
श्रद्धयाwith faith
श्रद्धया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśraddhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Feminine, Instr. sg.)
परयाsupreme, intense
परया:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootparā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; ‘श्रद्धया’ इत्यस्य विशेषणम् (Feminine, Instr. sg.)
युताःendowed (with)
युताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootyuj (धातु) → yuta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘युक्त’ = endowed/associated (Masculine, Nom. pl.)
कोटि-संख्याः(people) numbering in crores
कोटि-संख्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkoṭi (प्रातिपदिक) + saṃkhyā (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः ‘कोटीनां संख्या’/‘कोटिसंख्या’ = numbering in crores; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Masculine, Nom. pl.)
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootdruta (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = adverb; ‘शीघ्रम्’ (quickly)
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद) प्रथमा-पुरुषः बहुवचनम्; ‘गम्’ धातोः परिपूर्णभूतार्थे (Perfect, 3rd person plural)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी एकवचनम् (Gen. sg.)
दर्शन-वाञ्छयाwith the desire to see (him)
दर्शन-वाञ्छया:
Hetu (Cause/Motive/हेतु)
TypeNoun
Rootdarśana (प्रातिपदिक) + vāñchā (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः ‘दर्शनस्य वाञ्छा’ = desire for seeing; स्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Feminine, Instr. sg.)

Skanda (deduced)

Tirtha: Rudrakoṭi (contextual; explicitly named in 52.19)

Type: kshetra

Listener: dvija-sattama (best of Brahmins) addressed later in the sequence

Scene: A vast multitude, stirred by sacred curiosity and unwavering faith, surges forward on a pilgrimage road toward the darśana of Hara.

U
Umāpati (Śiva) (contextual)

FAQs

Śraddhā transforms curiosity into committed pilgrimage and devotion, culminating in the aspiration for divine darśana.

The pilgrimage is directed toward the Camatkārapura-kṣetra/Rudrakoṭi setting described in this adhyāya.

No formal ritual is specified; the devotional act emphasized is undertaking a rapid journey for darśana.