Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

। सूत उवाच । उमामहेश्वरौ तत्र स्थापितौ तेन भूभुजा । प्रासादं परमं कृत्वा साधुदृष्टिसुखप्रदम्

| sūta uvāca | umāmaheśvarau tatra sthāpitau tena bhūbhujā | prāsādaṃ paramaṃ kṛtvā sādhudṛṣṭisukhapradam

สูตะกล่าวว่า: ณ ที่นั้น พระราชาได้อัญเชิญและประดิษฐานพระอุมาและพระมหेशวรไว้; แล้วทรงสร้างปราสาทศักดิ์สิทธิ์อันเลิศยิ่ง งดงามสูงสุด—เพียงได้เห็นก็ยังบันดาลสุขแก่เหล่าสาธุชน—และสถาปนาศาสนสถานนั้น

सूतःSūta
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उमा-महेश्वरौUmā and Maheśvara
उमा-महेश्वरौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक) + महेश्वर (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास; पुंलिङ्ग; प्रथमा, द्विवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
स्थापितौwere installed/established
स्थापितौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + णिच् (causative) → स्थापय + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त) ‘स्थापित’; पुंलिङ्ग; प्रथमा, द्विवचन; विशेषण (उमा-महेश्वरौ)
तेनby him
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं; तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
भूभुजाby the king
भूभुजा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभू-भुज् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (भूमेः भुजः = ‘earth-holder’); पुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
प्रासादम्a palace/temple-building
प्रासादम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन
परमम्supreme; excellent
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (प्रासादम्)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
साधु-दृष्टि-सुख-प्रदम्giving joy to the sight of the good
साधु-दृष्टि-सुख-प्रदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसाधु (प्रातिपदिक) + दृष्टि (प्रातिपदिक) + सुख (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (साधूनां दृष्टेः सुखं ददाति इति); पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (प्रासादम्)

Sūta

Tirtha: Umā-Maheśvara Prāsāda (as described)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (standard frame, implied)

Scene: Sūta narrates: a king establishes Umā and Maheśvara and builds a magnificent prāsāda that delights the sight of the virtuous.

S
Sūta
U
Umā
M
Maheśvara (Śiva)
A
a king (bhūbhuj)

FAQs

Establishing and honoring a Śiva–Śakti shrine is portrayed as a dhārmic act that radiates auspiciousness and uplifts devotees through darśana.

A Nāgarakhaṇḍa tīrtha locale where Umā-Maheśvara are installed; the immediate verses continue by describing the temple-front kuṇḍa and nearby tīrthas.

No specific vrata is prescribed here; the emphasis is on pratimā-pratiṣṭhā (installation) and the merit of creating a sacred temple space.