Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 82

एतत्क्षेत्रं मया पूर्वं ब्राह्मणानां मुखाच्छ्रुतम् । वांछितं च सदा प्रष्टुं न च द्रष्टुं प्रपारितम्

etatkṣetraṃ mayā pūrvaṃ brāhmaṇānāṃ mukhācchrutam | vāṃchitaṃ ca sadā praṣṭuṃ na ca draṣṭuṃ prapāritam

แดนศักดิ์สิทธิ์นี้ ข้าพเจ้าเคยได้ยินมาก่อนจากโอษฐ์ของพราหมณ์ทั้งหลาย ข้าพเจ้าปรารถนาจะไต่ถามอยู่เสมอ แต่กลับไม่เคยมีวาสนาได้เห็นด้วยตนเอง

एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (Nom./Acc. sg.); विशेषणम्
क्षेत्रम्sacred place; field; holy site
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (Nom./Acc. sg.)
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे (सर्वनाम), तृतीया-एकवचनम् (Instr. sg.)
पूर्वम्formerly; earlier
पूर्वम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम् (क्रियाविशेषणम्/adverb)
ब्राह्मणानाम्of the Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-बहुवचनम् (Gen. pl.)
मुखात्from (their) mouth
मुखात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-एकवचनम् (Abl. sg.)
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (Nom./Acc. sg.); ‘श्रुत’ = heard
वाञ्छितम्desired; wished
वाञ्छितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवाञ्छ् (धातु) → वाञ्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (Nom./Acc. sg.)
and
:
None
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
प्रष्टुम्to ask
प्रष्टुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) → प्रष्टुम् (तुमुन्)
Formतुमुनन्त-अव्ययकृदन्तम् (infinitive); ‘to ask’
not
:
None
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
and
:
None
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → द्रष्टुम् (तुमुन्)
Formतुमुनन्त-अव्ययकृदन्तम् (infinitive); ‘to see’
प्रपारितम्accomplished; attained
प्रपारितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र+पॄ/पारय् (धातु) → प्रपारित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम् (Nom./Acc. sg.); ‘made to cross/attain’ (here: ‘accomplished/obtained’)

King Kalaśa

Type: kshetra

Listener: Nandinī

Scene: A king or noble pilgrim listens to brāhmaṇas recounting the glory of a distant kṣetra; his gaze turns inward with longing, hands folded, as if seeing the unseen holy field through words.

K
Kalaśa
B
brāhmaṇas
C
Camatkārapura-kṣetra

FAQs

Śravaṇa (hearing) awakens longing for darśana (direct encounter); tīrtha-merit matures when aspiration finally becomes pilgrimage.

The ‘kṣetra’ referenced is Camatkārapura-kṣetra, already identified as sin-destroying and boon-giving in the preceding verses.

No explicit ritual; the verse highlights śravaṇa from brāhmaṇas and the yearning for darśana of the holy place.