Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

अथासौ बुभुजे विप्रः क्षुत्क्षामस्त्वरयान्वितः । अविन्दन्न रसास्वादं बृहद्ग्रासैर्मुदान्वितः

athāsau bubhuje vipraḥ kṣutkṣāmastvarayānvitaḥ | avindanna rasāsvādaṃ bṛhadgrāsairmudānvitaḥ

แล้วพราหมณ์ผู้นั้นก็ฉันอาหาร ทั้งอ่อนแรงด้วยความหิวและเร่งรีบ ฉันคำใหญ่ด้วยความอิ่มเอม จึงมิได้แยกแยะรสชาติให้ชัดเจน

अथthen
अथ:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भ-बोधक (then/now)
असौthat man (he)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
बुभुजेate / enjoyed
बुभुजे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
विप्रःthe brāhmaṇa
विप्रः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्षुत्क्षामःemaciated from hunger
क्षुत्क्षामः:
Karta-vishesana (Agent-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षुत् (प्रातिपदिक) + क्षाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (क्षुत्या क्षामः = hunger-worn)
त्वरयाwith haste
त्वरया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
अन्वितःendowed/possessed (with)
अन्वितः:
Karta-vishesana (Agent-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वि (धातु) → अन्वित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (विप्रः)
अविन्दत्found / experienced
अविन्दत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु) + अव (उपसर्ग)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
रसास्वादम्taste/flavor
रसास्वादम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक) + आस्वाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रसस्य आस्वादः)
बृहद्ग्रासैःwith large mouthfuls
बृहद्ग्रासैः:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootबृहत् (प्रातिपदिक) + ग्रास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; कर्मधारय (बृहन्तः ग्रासाः)
मुदाwith joy
मुदा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अन्वितःaccompanied (by)
अन्वितः:
Karta-vishesana (Agent-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वि (धातु) → अन्वित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (विप्रः)

Sūta (narration)

Type: kshetra

Listener: brāhmaṇas/ṛṣis (implied)

Scene: A hungry brāhmaṇa eats quickly, taking large mouthfuls, focused on satiation rather than taste; the abundance of food surrounds him, while the king watches with satisfaction.

S
Sūta
D
Durvāsā (Vipra)
K
King

FAQs

Even in righteous acts like feeding a guest, circumstances (haste, hunger) can obscure discernment—setting the stage for unintended transgression.

The verse is narrative detail within the Tīrthamāhātmya; it does not name a particular pilgrimage site.

Implicitly connected to pāraṇa (ending a vrata) through eating; no step-by-step ritual is stated here.