Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

तावत्तिष्ठति देहेषु पातकं सर्वदेहिनाम् । यावन्न पौष्करैस्तोयैः स्नानं वै कुर्वते नराः

tāvattiṣṭhati deheṣu pātakaṃ sarvadehinām | yāvanna pauṣkaraistoyaiḥ snānaṃ vai kurvate narāḥ

บาปย่อมคงอยู่ในกายของสรรพสัตว์ตราบเท่าที่มนุษย์ยังมิได้อาบน้ำด้วยสายน้ำแห่งปุษกรโดยแท้จริง.

तावत्so long
तावत्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-बोधक-अव्यय (correlative adverb), ‘so long’
तिष्ठतिremains
तिष्ठति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देहेषुin bodies
देहेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
पातकम्sin
पातकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्वदेहिनाम्of all embodied beings
सर्वदेहिनाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व-देहिन् (प्रातिपदिक; सर्व + देहिन्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (‘of all embodied beings’)
यावत्until/as long as
यावत्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाण/अवधि-बोधक-अव्यय (relative adverb), ‘as long as/until’
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
पौष्करैःPuṣkara-related
पौष्करैः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपौष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; विशेषण (qualifying toyaiḥ)
तोयैःwith waters
तोयैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतोय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle), ‘indeed’
कुर्वतेdo/perform
कुर्वते:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
नराःpeople/men
नराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Skanda (contextual attribution within Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya narration)

Tirtha: Puṣkara

Type: kund

Scene: A symbolic scene: dark, smoky aura representing pāpa clings to human figures; as they enter Puṣkara’s clear waters, the darkness dissolves, revealing luminous, calm bodies and faces.

P
Puṣkara
P
Puṣkara waters
S
Snāna

FAQs

Sin is depicted as a removable impurity; tīrtha-snān is presented as a direct means of purification.

Puṣkara’s sacred waters (pauṣkara-toya) as a pāpahara tīrtha.

Perform snāna using Puṣkara’s waters to dispel pātaka (sin).