Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

सोऽपि दृष्ट्वा जगन्मित्रं विश्वामित्रं मुनीश्वरम् । प्रोवाचाथ कुतः प्राप्तः सांप्रतं त्वं मुनीश्वर

so'pi dṛṣṭvā jaganmitraṃ viśvāmitraṃ munīśvaram | provācātha kutaḥ prāptaḥ sāṃprataṃ tvaṃ munīśvara

เขาเองเมื่อเห็นวิศวามิตร มุนีศวรผู้เป็นมิตรแห่งโลก ก็กล่าวว่า “โอ้มุนีศวร บัดนี้ท่านมาจากที่ใดเล่า?”

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative); एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (also)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Sambandha (Adverbial/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया
जगन्मित्रम्friend of the world
जगन्मित्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + मित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative); एकवचन; तत्पुरुष-समास (जगतः मित्रम्)
विश्वामित्रम्Viśvāmitra
विश्वामित्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + मित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative); एकवचन; कर्मधारय-समास (विश्वः मित्रम्/विश्वस्य मित्रम्)
मुनीश्वरम्lord of sages
मुनीश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/accusative); एकवचन; तत्पुरुष-समास (मुनीनाम् ईश्वरः)
प्रोवाचsaid, spoke
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-उच्/वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then/now)
कुतःfrom where
कुतः:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (interrogative adverb: 'from where')
प्राप्तःhaving come, arrived
प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle, active sense); पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/nominative); एकवचन
साम्प्रतम्now, at present
साम्प्रतम्:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb: 'now/at present')
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1st/nominative); एकवचन
मुनीश्वरO lord of sages
मुनीश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (vocative); एकवचन; तत्पुरुष-समास (मुनीनाम् ईश्वरः)

Mārkaṇḍa

Tirtha: Acaleśvara (Arbuda)

Type: kshetra

Scene: Mārkaṇḍeya and Viśvāmitra face each other near the shrine; Mārkaṇḍeya’s hand raised in respectful inquiry; Viśvāmitra calm, travel-worn yet radiant; the mountain temple setting anchors the scene.

M
Mārkaṇḍa
V
Viśvāmitra

FAQs

Respectful inquiry (praśna) between sages is portrayed as the doorway to transmitting tīrtha-māhātmya and dharmic insight.

The verse occurs in the Arbuda/Acaleśvara setting, though it focuses on the meeting rather than praising the site directly.

None; it introduces a dialogue through a formal question.