Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 3

तस्य संनिहिता वापी कृता तेन महात्मना । सुनिर्मलजलापूर्णा सर्वतीर्थोपमा शुभा

tasya saṃnihitā vāpī kṛtā tena mahātmanā | sunirmalajalāpūrṇā sarvatīrthopamā śubhā

ใกล้กันนั้น มหาตมะผู้นั้นได้สร้างวาปี (บ่อน้ำขั้นบันได) ไว้ เต็มด้วยน้ำใสบริสุทธิ์ยิ่ง—เป็นมงคล และเสมอด้วยสรรพทีรถะทั้งปวง

तस्यof that (of him/it)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
संनिहिताnearby/adjacent
संनिहिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + नि + धा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तं कृदन्तम्; स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; ‘वापी’ इति विशेषणम्
वापीa well/pond
वापी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवापी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
कृताwas made
कृता:
Karta-visheshana (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्तं भूतकर्मणि कृदन्तम् (past passive participle); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वापी’ इति विशेष्यः
तेनby him
तेन:
Karana/Karta (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana/Karta (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
सु-निर्मल-जला-पूर्णाfilled with very pure water
सु-निर्मल-जला-पूर्णा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + निर्मल (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक) + पूर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (सु-निर्मलं जलं यस्याः सा; जल-पूर्णा)
सर्व-तीर्थ-उपमाcomparable to all sacred fords
सर्व-तीर्थ-उपमा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक) + उपमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (सर्वतीर्थैः उपमा/सदृशी)
शुभाauspicious
शुभा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; ‘वापी’ इति विशेषणम्

Narrative context (continuation of Sūta’s narration)

Tirtha: Dhundhumāra-vāpi (contextual)

Type: kund

Listener: Ṛṣis at Naimiṣāraṇya (contextual)

Scene: A luminous stepwell with crystal-clear water beside the shrine; pilgrims descend steps with lamps; reflections of the temple shimmer on the water surface, conveying purity and auspiciousness.

V
Vāpī (sacred stepwell)

FAQs

Holy places are sustained not only by temples but also by sanctified waters; pure water near a shrine is celebrated as tīrtha-like and auspicious.

The sacred vāpī adjacent to the Dhundhumāra-installed liṅga site (Dhundhumāreśvara kṣetra).

Implicitly, snāna (ritual bathing) is supported by the creation of the vāpī, though the verse mainly describes its sanctity.