Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

पंचम्यां शुक्लपक्षे तु मासि भाद्रपदे द्विजाः । यस्तान्पूजयते भक्त्या पुष्पधूपानुलेपनैः । विधिनानेन विप्रेन्द्राः सर्वानेव यथाक्रमम्

paṃcamyāṃ śuklapakṣe tu māsi bhādrapade dvijāḥ | yastānpūjayate bhaktyā puṣpadhūpānulepanaiḥ | vidhinānena viprendrāḥ sarvāneva yathākramam

โอ ทวิชะทั้งหลาย ในวันปัญจมีแห่งปักษ์สว่าง เดือนภัทรปท ผู้ใดบูชาท่านเหล่านั้นด้วยศรัทธา ใช้ดอกไม้ ธูป และเครื่องลูบไล้หอม ตามพิธีที่กำหนดนี้ โอ พราหมณ์ผู้เป็นใหญ่ และบูชาทุกองค์ตามลำดับ—ย่อมได้บุญผลดังกล่าว

पञ्चम्याम्on the fifth (lunar day)
पञ्चम्याम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootपञ्चमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
शुक्लपक्षेin the bright fortnight
शुक्लपक्षे:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल + पक्ष (प्रातिपदिक); शुक्लपक्ष (समास)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तुindeed; and
तु:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक निपात (particle: 'but/indeed')
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
भाद्रपदे(called) Bhādrapada
भाद्रपदे:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootभाद्रपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
द्विजाःO twice-born (Brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थे प्रथमा-बहुवचनप्रयोगः
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
पूजयतेworships
पूजयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
पुष्पधूपानुलेपनैःwith flowers, incense, and unguents
पुष्पधूपानुलेपनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुष्प + धूप + अनुलेपन (प्रातिपदिक); पुष्पधूपानुलेपन (समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
विधिनाby the prescribed method
विधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अनेनby this
अनेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying 'विधिना')
विप्रेन्द्राःO lords among Brahmins
विप्रेन्द्राः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक); विप्रेन्द्र (समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संबोधनार्थे प्रथमा-बहुवचनप्रयोगः
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying implied 'तान्/ऋषीन्')
एवindeed; just
एव:
Sambandha-bodhaka (Emphasis particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (particle of emphasis)
यथाक्रमम्in proper sequence
यथाक्रमम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा + क्रम (अव्ययभाव-समास)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: 'in due order')

Narrative voice (contextually Sūta/Lomaharṣaṇa in Tīrthamāhātmya)

Tirtha: Saptarṣi-āśrama

Type: kshetra

Listener: Dvi-jāḥ / viprendrāḥ

Scene: Bright-fortnight fifth day: devotees arrange flowers, incense, and sandal paste before seven honored seats/icons; each is worshiped in sequence; the hermitage glows with lamps and fragrant smoke.

B
Bhādrapada
Ś
Śukla-pañcamī
P
Pūjā
P
Puṣpa
D
Dhūpa
A
Anulepana

FAQs

Devotional worship done on the right lunar day and performed in proper order is presented as especially efficacious in tīrtha-māhātmya.

The chapter’s tīrtha (immediately connected with the Saptarṣis in the following verses) is the ritual setting implied by “tatra/this method.”

On Bhādrapada bright-fortnight pañcamī, perform pūjā with flowers, incense, and unguents, honoring the recipients in the prescribed sequence.