Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 115

तथा ये कीर्तिता दोषाः श्राद्धे द्रव्यसमुद्भवाः । व्रतवैक्लव्यजाश्चापि तथा ब्राह्मणसंभवाः

tathā ye kīrtitā doṣāḥ śrāddhe dravyasamudbhavāḥ | vratavaiklavyajāścāpi tathā brāhmaṇasaṃbhavāḥ

ฉันนั้นแล โทษที่กล่าวไว้เกี่ยวกับศราทธะ—โทษอันเกิดจากเครื่องสักการะ โทษอันเกิดจากความบกพร่องแห่งวรตะ และโทษอันเกิดจากพราหมณ์ผู้ประกอบพิธี—

तथाlikewise
तथा:
सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘likewise/so’
येwhich; those who/that
ये:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धबोधक relative pronoun
कीर्तिताःmentioned; described
कीर्तिताः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootकीर्त् (धातु) → कीर्तित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘दोषाः’ इति विशेषण
दोषाःfaults; defects
दोषाः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
श्राद्धेin/at the śrāddha
श्राद्धे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
द्रव्यसमुद्भवाःarising from materials/offerings
द्रव्यसमुद्भवाः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootद्रव्य-समुद्भव (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘दोषाः’ इति विशेषण; ‘द्रव्यात् समुद्भवाः’ इति पञ्चमी-तत्पुरुष
व्रतवैक्लव्यजाःborn of deficiency in vows/observances
व्रतवैक्लव्यजाः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootव्रत-वैक्लव्य-ज (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘दोषाः’ इति विशेषण; ‘व्रतस्य वैक्लव्यात् जाताः’ इति (षष्ठी-तत्पुरुष + पञ्चमी-तत्पुरुषार्थ)
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle), ‘also/even’
तथाlikewise
तथा:
सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), ‘likewise’
ब्राह्मणसंभवाःarising from (the officiating) brāhmaṇas
ब्राह्मणसंभवाः:
कर्तृविशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootब्राह्मण-सम्भव (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘दोषाः’ इति विशेषण; ‘ब्राह्मणात् सम्भवाः’ इति पञ्चमी-तत्पुरुष

Indra (Sahasrākṣa), within Sūta’s narration context

Tirtha: Nāgahrada

Type: kund

Listener: Assembly of sages (frame implied)

Scene: A śrāddha preparation tableau: offerings laid out (rice, sesame, water, darbha), a vow-keeper with a slightly worried face, and a group of brāhmaṇas—some idealized, some shown as potential sources of error—while a sacred text is held ready for recitation.

Ś
Śrāddha
B
Brāhmaṇa

FAQs

Even well-intended rites may carry defects; sacred remembrance and correct devotion are presented as a remedy.

The passage continues the praise of Nāgahrada/Nāga-tīrtha māhātmya as effective during śrāddha.

The verse enumerates categories of śrāddha defects (materials, vow-deficiency, priest-related), setting up their removal by the māhātmya.