Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

तीर्थयात्रां व्रतं वापि शांतिकं वा द्विजोत्तम । येन स्यात्संततिः शीघ्रं त्वत्प्रसादाद्बृहस्पते

tīrthayātrāṃ vrataṃ vāpi śāṃtikaṃ vā dvijottama | yena syātsaṃtatiḥ śīghraṃ tvatprasādādbṛhaspate

“ข้าแต่ทวิชผู้ประเสริฐ ไม่ว่าจะเป็นการจาริกสู่ทีรถะ การถือว्रต หรือพิธีศานติ โปรดบอกสิ่งที่ทำให้เกิดบุตรโดยเร็ว ด้วยพระกรุณาของท่าน โอ้พระพฤหัสบดี”

tīrtha-yātrāmpilgrimage to a sacred place
tīrtha-yātrām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक) + yātrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (tīrthasya yātrā)
vratamvow
vratam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvrata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
or
:
Vikalpa (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunctive particle ‘or’)
apialso/even
api:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि (also/even)
śāṃtikampropitiatory rite (śānti)
śāṃtikam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśāṃtika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
or
:
Vikalpa (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (or)
dvija-uttamaO best of Brahmins
dvija-uttama:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (uttamaḥ dvijaḥ)
yenaby which
yena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; साधनार्थे
syātmay there be
syāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
saṃtatiḥprogeny/continuation of lineage
saṃtatiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃtati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
śīghramquickly
śīghram:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśīghra (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
tvat-prasādātby your grace
tvat-prasādāt:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Roottvat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + prasāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (tava prasādaḥ)
bṛhaspateO Bṛhaspati
bṛhaspate:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Siddha (the seeker) addressing Bṛhaspati

Scene: Haṃsa enumerates options with earnest gestures—one hand indicating a path (yātrā), another a vow-knot (vrata), another a ritual fire (śānti); Bṛhaspati attentive, poised to decide.

B
Bṛhaspati
T
Tīrtha

FAQs

Purāṇic dharma offers multiple sanctioned paths—pilgrimage, vows, and śānti rites—when pursued with faith and right guidance.

Tīrtha in general is invoked here; the narrative soon points to Camatkārapura as the specific kṣetra.

The verse explicitly lists three options: tīrthayātrā (pilgrimage), vrata (vow), and śāṃtika (pacificatory rite).