Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 24

तथा मे संख्यया हीनं धान्यं गोजाविकं महत् । भविष्यति कथं हीनं मयाभीष्टैस्तु रक्षितम्

tathā me saṃkhyayā hīnaṃ dhānyaṃ gojāvikaṃ mahat | bhaviṣyati kathaṃ hīnaṃ mayābhīṣṭaistu rakṣitam

ฉันใดก็ฉันนั้น คลังสะสมอันใหญ่ของเรา—ธัญญาหาร โค และฝูงแพะกับแกะ—จักลดน้อยลงโดยจำนวน สิ่งที่เราและผู้พิทักษ์อันเป็นที่รักคุ้มครองไว้ จะพร่องลงได้อย่างไรเล่า?

तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
मेmy
मे:
Shashthi-sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
संख्ययाby number/count
संख्यया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
हीनम्deficient
हीनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण
धान्यम्grain
धान्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधान्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
गोजाविकम्of cattle and sheep/goats
गोजाविकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगो + जाविक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण; अर्थः: गो-सम्बन्धि च अजाविक-सम्बन्धि च (cattle-and-sheep/goat related)
महत्great/large
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण
भविष्यतिwill become/will be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
कथम्how?
कथम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक-क्रियाविशेषण (interrogative adverb: how?)
हीनम्deficient
हीनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण
मयाby me
मया:
Kartr-karana (Agent-instrumental/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
अभीष्टैःwith desired (means/arrangements)
अभीष्टैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअभीष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); विशेषण
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
रक्षितम्protected
रक्षितम्:
Visheshya (Qualified noun/विशेष्य)
TypeAdjective
Rootरक्ष् (धातु) (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)

Unnamed king (rājā) lamenting consequences of a curse (śāpa)

Scene: Granaries and cattle-pens appear in the mind’s eye: heaps of grain, cows and small ruminants; the king fears their dwindling despite prior safeguarding.

V
Vasiṣṭha (implied by later verses)
V
Vāsiṣṭhas (implied by later verses)

FAQs

Material abundance (grain and cattle) is not ultimate; it can fade when dharma is disrupted and destiny turns.

Not specified in this verse; it functions as narrative context within the larger tīrtha-glorification chapter.

None directly; the verse is descriptive and reflective, not prescriptive.