Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 149

ततश्च क्षिप्तवांस्तत्र महाजनसमागमे । तं दृष्ट्वा विद्रुताः सर्वे जना मृत्युभयार्दिताः

tataśca kṣiptavāṃstatra mahājanasamāgame | taṃ dṛṣṭvā vidrutāḥ sarve janā mṛtyubhayārditāḥ

แล้วเขาก็ขว้างมันลงไป ณ ที่ชุมนุมชนอันใหญ่หลวงนั้น ครั้นเห็นเข้า ผู้คนทั้งปวงก็แตกตื่นวิ่งหนี ถูกความกลัวความตายบีบคั้น

ततःthen
ततः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
क्षिप्तवान्(he) threw / having thrown
क्षिप्तवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु) → क्षिप्तवत् (कृदन्त, क्तवत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्तवत्-प्रत्ययान्तः (perfective participle) — ‘having thrown’; वाक्ये मुख्यक्रियासमानार्थकः
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
महाजनसमागमेin the great crowd’s gathering
महाजनसमागमे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमहा-जन-समागम (प्रातिपदिक; महा + जन + समागम)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (महाजनानां समागमः)
तम्him/that (snake)
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund): ‘having seen’
विद्रुताःfled
विद्रुताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि-द्रु (धातु) → विद्रुत (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) — ‘having fled/ran away’ (predicate participle)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता) विशेषण
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (जनाः)
जनाःpeople
जनाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
मृत्युभयार्दिताःafflicted by fear of death
मृत्युभयार्दिताः:
Karta (कर्ता) विशेषण
TypeAdjective
Rootमृत्यु-भय-आर्दित (प्रातिपदिक; मृत्यु + भय + आर्दित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (मृत्योः भयेन आर्दिताः) + क्त (आर्दित)

Sūta (deduced: Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Type: kshetra

Scene: In a dense festival crowd, the serpent is thrown; people scatter in all directions, faces twisted with fear, offerings dropped, banners swaying amid chaos.

FAQs

Mass panic before danger contrasts with the yogic ideal of steadiness, a common mahātmya motif to elevate dharma and inner refuge.

The passage belongs to a tīrtha-glorification section, but this verse alone does not identify the tīrtha by name.

No explicit rite is prescribed; the verse advances the narrative that supports the tīrtha’s spiritual message.