Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

ततस्तस्य समादेशाद्गायत्री गोपकन्यका । शक्रेण च समानीता दिव्यलक्षणलक्षिता

tatastasya samādeśādgāyatrī gopakanyakā | śakreṇa ca samānītā divyalakṣaṇalakṣitā

ครั้นแล้วตามพระบัญชา กายตรี—ปรากฏเป็นธิดาชาวเลี้ยงโค—ถูกศักระ (อินทร์) อัญเชิญมา ผู้มีลักษณะทิพย์ประดับพร้อม

ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (ablatival adverb: 'thereafter/from that')
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग (Masc/Neut), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
समादेशात्from/according to (his) command
समादेशात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootsam-ādeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)
गायत्रीGāyatrī
गायत्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgāyatrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
गोपकन्यकाa cowherd maiden
गोपकन्यका:
Karta (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgopa (प्रातिपदिक) + kanyakā (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'of cowherds' + 'maiden'), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); अप्पोज़िशन (apposition to गायत्री)
शक्रेणby Śakra (Indra)
शक्रेण:
Karaṇa (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootśakra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
समानीताbrought/led (here)
समानीता:
Karta (Predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-ā-nī (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
दिव्यलक्षणलक्षिताmarked with divine characteristics
दिव्यलक्षणलक्षिता:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक) + lakṣaṇa (प्रातिपदिक) + lakṣita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative: 'with divine marks' + 'marked'), भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

Narrator (contextual Purāṇic voice; likely Sūta-style narration within Māhātmya)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas/Ṛṣis (implied)

Scene: Indra escorts Gāyatrī in the form of a radiant cowherd maiden toward the sacrificial arena; despite pastoral attire, she bears divine marks—halo, lotus motifs, luminous gaze—signaling her true nature.

G
Gāyatrī
I
Indra (Śakra)

FAQs

Divine powers may assume humble forms to uphold a rite, indicating that sacred purpose can work through unexpected appearances.

The verse is part of the chapter’s tīrtha narrative build-up; the place-glory is developed through the ensuing account.

No explicit prescription; it narrates the procurement of a yajña-consort to proceed with the rite.