Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

शाकल्य उवाच । राजाऽदेशः सदा कार्यः पुरुषैर्देशवासिभिः । योगक्षेमविधानाय तथा लाभाय केवलम्

śākalya uvāca | rājā'deśaḥ sadā kāryaḥ puruṣairdeśavāsibhiḥ | yogakṣemavidhānāya tathā lābhāya kevalam

ศากัลยะกล่าวว่า: ชาวเมืองทั้งหลายพึงปฏิบัติตามพระบัญชาของพระราชาอยู่เสมอ เพราะพระบัญชานั้นมีไว้เพื่อจัดให้เกิดโยคเกษมะ—ความผาสุกและความคุ้มครอง—และเพื่อความได้ประโยชน์ความรุ่งเรืองด้วย

शाकल्यःŚākalya
शाकल्यः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootशाकल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
राजाthe king
राजा:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
आदेशःcommand/order
आदेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formनित्यत्ववाचक-अव्यय (adverb: always)
कार्यःto be done/obeyed
कार्यः:
Kriya (Obligation predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formकर्तव्यतार्थक कृदन्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणम्
पुरुषैःby men
पुरुषैः:
Kartr-karana (Agent group/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (plural)
देशवासिभिःby the inhabitants of the land
देशवासिभिः:
Kartr-karana (Agent/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootदेश + वासिन् (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (those dwelling in the country)
योगक्षेमविधानायfor arranging welfare and security
योगक्षेमविधानाय:
Sampradana/Prayojana (Purpose/सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootयोग + क्षेम + विधान (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the purpose of arranging welfare and security)
तथाand also/likewise
तथा:
Nipata/Kriya-viseshana
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/समुच्चयार्थक-अव्यय (thus/also)
लाभायfor gain/benefit
लाभाय:
Sampradana/Prayojana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootलाभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन
केवलम्only/merely
केवलम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial: only/merely)

Śākalya

Scene: Śākalya speaks with measured authority, explaining that the king’s orders are to be executed by the realm’s inhabitants for yogakṣema and prosperity.

Ś
Śākalya
R
rājā (king)

FAQs

Dharma in society includes honoring rightful royal governance, which is portrayed as safeguarding collective welfare (yogakṣema).

This verse functions as rājadharma instruction within the Tīrthamāhātmya narrative; no single tīrtha is explicitly named in this line.

No ritual is prescribed here; it is a normative instruction about civic obedience and welfare.