Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

स नूनं विबुधः कोऽपि विप्ररूपेण संगतः । येनेदृशः प्रभावोऽयं तस्य मंत्रस्य संस्थितः

sa nūnaṃ vibudhaḥ ko'pi viprarūpeṇa saṃgataḥ | yenedṛśaḥ prabhāvo'yaṃ tasya maṃtrasya saṃsthitaḥ

แท้จริงคงมีเทพสักองค์มาบรรจบ ณ ที่นี้ในรูปพราหมณ์; ด้วยท่านนั้นเอง มนตร์นี้จึงตั้งมั่นด้วยอานุภาพอันอัศจรรย์ยิ่ง

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नूनम्surely
नूनम्:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक निपात (particle of certainty)
विबुधःa god/divine being
विबुधः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootविबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कःwho
कः:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिsome/indeed
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, सम्भावनार्थ/अपि-कार (enclitic particle: ‘even/some’)
विप्ररूपेणin the form of a Brahmin
विप्ररूपेण:
Karaṇa (Instrument/means—guise/करण)
TypeNoun
Rootविप्र + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग ‘रूप’ (here in instrumental), तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समास: तत्पुरुष (विप्रस्य रूपम् ‘form of a Brahmin’)
संगतःhas come/appeared
संगतः:
Kriyā (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-गम् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सः’ इति सह
येनby which/through whom
येन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (instrumental/करण), एकवचन, पुं/नपुंसक-सामान्य
ईदृशःsuch
ईदृशः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रभावः’ इति विशेषण
प्रभावःpower/effect
प्रभावः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
मन्त्रस्यof the mantra
मन्त्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
संस्थितःis established/has arisen
संस्थितः:
Kriyā (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-स्था (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रभावः’ इति सह

Unnamed king (pārthiva/bhūpati) in the Tīrthamāhātmya narrative

Listener: Dvija-śreṣṭhas/ṛṣis (addressed)

Scene: The king points or gestures toward the brāhmaṇa, eyes widened, as if realizing a divine presence; the brāhmaṇa stands serene, with subtle radiance around his head and the mantra-water vessel.

V
vipra (brāhmaṇa)
V
vibudha (divine being)
M
mantra

FAQs

True spiritual power is recognized by its transformative effect; the divine may appear in humble forms, and mantra-śakti is to be revered.

The verse sits within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; the snippet itself does not name the tīrtha, but it frames a sacred-place miracle narrative.

No direct ritual is prescribed here; it emphasizes the established potency (prabhāva) of a mantra connected to the tīrtha narrative.