Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

चातुर्मास्यव्रतं तेन गृहीतं तत्पुरस्तदा । प्रार्थितस्तु ततो विप्राः शाकल्यस्तैन भूभुजा

cāturmāsyavrataṃ tena gṛhītaṃ tatpurastadā | prārthitastu tato viprāḥ śākalyastaina bhūbhujā

ณ ที่นั้น เบื้องพระพักตร์พระผู้เป็นเจ้า พระองค์ทรงรับปฏิญาณจาตุรมาสยะ แล้วกษัตริย์จึงทูลขอพราหมณ์ทั้งหลาย โดยเฉพาะศากัลยะ ให้ประกอบพิธีกรรมอันจำเป็น

चातुर्मास्यव्रतम्the Cāturmāsya vow
चातुर्मास्यव्रतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य + व्रत (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (चातुर्मास्यं व्रतम् = four-month vow)
तेनby him
तेन:
Karana/Agent-in-passive (करण/कर्तृ-भावे तृतीया)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
गृहीतम्undertaken
गृहीतम्:
Kriya (Predicate to object/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootग्रह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘taken/undertaken’, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्म ‘व्रतम्’ इति
तत्पुरःbefore him
तत्पुरः:
Adhikarana (Proximity/स्थान)
TypeIndeclinable
Rootतत् + पुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb), ‘in front of him/thereupon’
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
प्रार्थितःwas requested
प्रार्थितः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-अर्थ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘requested’, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut/and then
तु:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle), विरोध/विशेषार्थक
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), अनन्तरार्थक
विप्राःBrahmins
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शाकल्यःŚākalya
शाकल्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशाकल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेनby him
तेन:
Karana/Agent-in-passive (करण/कर्तृ-भावे तृतीया)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन; पाठे ‘तैन’ = ‘तेन’ (वर्णविकल्प)
भूभुजाby the king
भूभुजा:
Karana/Agent-in-passive (करण/कर्तृ-भावे तृतीया)
TypeNoun
Rootभूभुज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘भूभुज्’ = राजा (earth-enjoyer)

Sūta (narratorial voice, as typical in Māhātmya sections)

Tirtha: Jalaśāyī Hari-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Before the sanctum of Jalaśāyī Hari, the king takes a solemn saṅkalpa for Cāturmāsya; brāhmaṇas stand with darbha, water-pot, and manuscripts, with Śākalya prominent as chief officiant.

C
Cāturmāsya-vrata
Ś
Śākalya
B
brāhmaṇas
K
king (bhūbhuj)

FAQs

Vows (vrata) become spiritually potent when undertaken with humility, in a sacred presence, and supported by dharmic guidance.

The same kṣetra where Jalaśāyī Hari is present; the vow is taken directly before the deity.

Undertaking the Cāturmāsya vow and engaging qualified brāhmaṇas (including Śākalya) for rites.