Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 1

सूत उवाच । ये चान्ये भास्करा स्तत्र संति ब्राह्मणसत्तमाः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठिताः

sūta uvāca | ye cānye bhāskarā statra saṃti brāhmaṇasattamāḥ | hāṭakeśvaraje kṣetre yājñavalkyapratiṣṭhitāḥ

สูตะกล่าวว่า: โอ้พราหมณ์ผู้ประเสริฐ ทั้งหลาย ณ ที่นั้นยังมีภาสกร (พระสุริยเทพ) ในปางอื่นๆ อีก ซึ่งฤๅษียาชญวัลกยะได้สถาปนาไว้ในเขตศักดิ์สิทธิ์แห่งหาฏเกศวร

sūtaḥSūta
sūtaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धा॒तु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
yewho (those who)
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
anyeother
anye:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural)
bhāskarāḥBhāskaras (name/class)
bhāskarāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
santiare
santi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धा॒तु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
brāhmaṇa-sattamāḥbest of brāhmaṇas
brāhmaṇa-sattamāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural)
hāṭakeśvara-jein/at (the place) born of/pertaining to Hāṭakeśvara
hāṭakeśvara-je:
Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Roothāṭakeśvara (प्रातिपदिक) + ja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative), एकवचन (Singular)
kṣetrein the sacred field
kṣetre:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative), एकवचन (Singular)
yājñavalkya-pratiṣṭhitāḥestablished by Yājñavalkya
yājñavalkya-pratiṣṭhitāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyājñavalkya (प्रातिपदिक) + pratiṣṭhita (प्रातिपदिक; √sthā क्त with prati-)
Formकृत्-प्रत्यय: क्त (past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन (Plural)

Sūta

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (Bhāskara-pratiṣṭhā-sthāna)

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇa-sattamāḥ / Ṛṣis

Scene: Sūta addresses sages, describing a sacred field where multiple Bhāskara icons stand—each radiant, installed by Yājñavalkya; nearby, the Śiva-kṣetra atmosphere remains palpable.

S
Sūta
B
Bhāskara (Sūrya)
Y
Yājñavalkya
H
Hāṭakeśvara-kṣetra
B
Brāhmaṇas

FAQs

A tīrtha is multi-layered: alongside Śaiva sanctity, it can hold powerful Saurya (Sun) installations established by revered sages.

Hāṭakeśvara-kṣetra, presented as a place where Bhāskara forms are installed.

No direct prescription yet; it introduces the presence and origin (pratiṣṭhā) of the Bhāskara forms.