Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 55

आत्मीये जीविते ब्रह्म यावद्वर्षशतं स्थितः । केशवोऽपि स्वमानेन वर्षाणां जीविते शतम्

ātmīye jīvite brahma yāvadvarṣaśataṃ sthitaḥ | keśavo'pi svamānena varṣāṇāṃ jīvite śatam

ในอายุขัยของตนเอง พระพรหมาดำรงอยู่หนึ่งร้อยปี; และพระเกศวะก็เช่นกัน ตามมาตราของพระองค์ มีอายุขัยหนึ่งร้อยปี

आत्मीयेin one's own
आत्मीये:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootआत्मीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/सप्तमी), एकवचनम्; विशेषणम् (locative singular neuter)
जीवितेin (the span of) life
जीविते:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th), एकवचनम्
ब्रह्मO Brahmā
ब्रह्म:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सम्बोधन-एकवचनम् (Vocative singular)
यावत्as long as / up to
यावत्:
विशेषण (Extent modifier)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (प्रातिपदिक/अव्यय-प्रयोग)
Formअव्ययम्; परिमाणार्थक-सम्बन्धसूचक (indeclinable of extent: 'as much as/for as long as')
वर्षशतम्a hundred years
वर्षशतम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; द्विगु-समासः (a hundred years)
स्थितःstanding / remaining
स्थितः:
कर्तृसम्बन्धी विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past participle); पुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st), एकवचनम्
केशवःKeśava (Viṣṇu)
केशवः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st), एकवचनम्
अपिalso / even
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधान/समुच्चयार्थक (also/even)
स्वमानेनby his own measure
स्वमानेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + मान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/तृतीया), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (by his own measure)
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (6th/षष्ठी), बहुवचनम्
जीवितेin (his) lifetime
जीविते:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th), एकवचनम्
शतम्a hundred
शतम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd), एकवचनम्

Narrative voice (Sūta as continuing expositor within the Māhātmya context)

Scene: Two scales or calendars: Brahmā’s hundred-year ledger and Keśava’s hundred-year ledger, each with different unit sizes, shown to a listening assembly to teach relativity of time.

B
Brahmā
K
Keśava

FAQs

Even divine lifespans are measured and structured, directing the seeker toward the timeless refuge of dharma and devotion.

The verse sits within the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya section, though it speaks primarily of cosmological measures.

None; it is descriptive cosmology.