Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 23

अजाविकास्तथा पादं नार्यः सर्वास्तथैव च । वेदाध्ययनसंपन्नाः प्रतिग्रहविवर्जिताः । शापानुग्रहकृत्येषु समर्थाः संभवंति च

ajāvikāstathā pādaṃ nāryaḥ sarvāstathaiva ca | vedādhyayanasaṃpannāḥ pratigrahavivarjitāḥ | śāpānugrahakṛtyeṣu samarthāḥ saṃbhavaṃti ca

ฉันนั้น แพะและแกะก็ให้ผลผลิตเต็มส่วน; และสตรีทั้งปวงก็เป็นเช่นเดียวกัน ผู้ถึงพร้อมด้วยการศึกษาพระเวท และเว้นจากการรับของกำนัล ย่อมสามารถในกิจแห่งคำสาปและพรอนุเคราะห์ได้ด้วย

ajāvīkāḥgoats and sheep
ajāvīkāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootajā (प्रातिपदिक) + avikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); इतरेतर-द्वन्द्व: ajā + avikā = goats and sheep (fem.)
tathālikewise
tathā:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
pādama quarter (one part)
pādam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); परिमाणार्थे (as a measure: one quarter)
nāryaḥwomen
nāryaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnārī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
sarvāḥall
sarvāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
tathālikewise
tathā:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
veda-adhyayana-saṃpannāḥendowed with Vedic study
veda-adhyayana-saṃpannāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootveda (प्रातिपदिक) + adhyayana (प्रातिपदिक) + saṃpanna (√pad्/पद् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past participle): ‘endowed with’; तत्पुरुष: ‘endowed with Veda-study’
pratigraha-vivarjitāḥfree from accepting gifts
pratigraha-vivarjitāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpratigraha (प्रातिपदिक) + vivarjita (वि-√vṛj/वर्ज् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); क्त-प्रत्ययान्त: ‘devoid of’; तत्पुरुष: ‘devoid of accepting gifts’
śāpa-anugraha-kṛtyeṣuin acts of cursing and blessing
śāpa-anugraha-kṛtyeṣu:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśāpa (प्रातिपदिक) + anugraha (प्रातिपदिक) + kṛtya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (Plural); द्वन्द्व (copulative): śāpa + anugraha; तत्पुरुष-सम्बन्धेन ‘kṛtyeṣu’ (in acts)
samarthāḥcapable
samarthāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamartha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
saṃbhavanticome to be, occur
saṃbhavanti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√bhū (भू धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

Skanda (deduced; exact speaker not explicit in snippet)

Type: kshetra

Scene: A learned community: sages reciting Veda under trees near a shrine; householders living simply; a scene of a righteous blessing being bestowed, with a restrained, luminous aura around the speaker; goats and sheep in the foreground symbolizing sufficiency.

V
Veda

FAQs

Purity, self-restraint, and Vedic discipline are portrayed as sources of spiritual potency—capable of blessing or correcting through austere speech.

This is part of the broader sacred-region/yuga description in Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; no specific tīrtha is named in this verse.

An ethical discipline is implied: abstaining from pratigraha (gift-acceptance) and cultivating Vedic study; no explicit rite is detailed.