Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

ईशान शिव इत्युक्तस्तत्र क्षेत्रेश्वरेश्वरः । पूजितो मानवैर्भक्त्या कामान्यच्छत्यमानुषान्

īśāna śiva ityuktastatra kṣetreśvareśvaraḥ | pūjito mānavairbhaktyā kāmānyacchatyamānuṣān

ณที่นั้น พระผู้เป็นเจ้าแห่งเขตศักดิ์สิทธิ์ทรงได้รับนามว่า อีศานศิวะ เป็นเจ้าเหนือเหล่าเกษเตรศวร เมื่อมนุษย์บูชาด้วยภักติ พระองค์ประทานความปรารถนาที่เกินกว่ามาตรามนุษย์ทั่วไป

ईशानःĪśāna
ईशानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
शिवःŚiva
शिवः:
Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक (quotative)
उक्तःcalled
उक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
क्षेत्रेश्वरेश्वरःKṣetreśvareśvara
क्षेत्रेश्वरेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र + ईश्वर + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'क्षेत्रेश्वरस्य ईश्वरः' (Lord of the Lord of the sacred field)
पूजितःworshipped
पूजितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
मानवैःby men
मानवैः:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
कामान्desires
कामान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन
अच्छतिgrants
अच्छति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; दानार्थे प्रयोगः (to grant)
मानुषान्human (worldly)
मानुषान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण (qualifying 'कामान्')

Sūta (continuing)

Tirtha: Īśāna Śiva (Kṣetreśvareśvara)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis

Scene: A grand central shrine: Īśāna Śiva as the presiding Kṣetreśvara; devotees with folded hands; the deity’s presence radiates protective authority and boon-bestowal.

Ī
Īśāna Śiva
K
Kṣetreśvara (lord of the sacred region)

FAQs

Bhakti to the kṣetra’s presiding Śiva is presented as a direct path to extraordinary grace and fulfillment.

The presiding deity (kṣetreśvara) of the same sacred region, named Īśāna Śiva.

Bhakti-pūjā (devotional worship) of Īśāna Śiva.