Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 40

जना ऊचुः । सप्तकल्पस्मरो नाम मार्कंडेयो महामुनिः । श्रूयते नैमिषारण्ये तं गत्वा पृच्छ वेत्स्यसि

janā ūcuḥ | saptakalpasmaro nāma mārkaṃḍeyo mahāmuniḥ | śrūyate naimiṣāraṇye taṃ gatvā pṛccha vetsyasi

ชาวบ้านกล่าวว่า: “มหามุนีมารกัณฑेय ผู้มีนามว่า ‘ผู้ระลึกได้เจ็ดกัลป์’ เล่ากันว่าพำนักอยู่ ณ ไนมิษารัณยะ ท่านจงไปหาแล้วถามเถิด แล้วจักรู้เอง”

जनाःpeople
जनाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सप्तकल्पस्मरःSaptakalpasmar(a) (name/title)
सप्तकल्पस्मरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त + कल्प + स्मर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (सप्तकल्पान् स्मरति/स्मरः इव = ‘one who remembers seven kalpas’—नामरूपेण)
नामby name
नाम:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (particle: ‘by name’)
मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ऋषिनाम
महामुनिःgreat sage
महामुनिः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमहामुनि (प्रातिपदिक: महा + मुनि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (महान् मुनिः)
श्रूयतेis heard / is said to be
श्रूयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोग (passive/impersonal: ‘is heard/is said’)
नैमिषारण्येin the Naimiṣa forest
नैमिषारण्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनैमिषारण्य (प्रातिपदिक: नैमिष + अरण्य)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष (नैमिषस्य अरण्यम्)
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): ‘having gone’
पृच्छask
पृच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ्/पृच्छ् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वेत्स्यसिyou will know
वेत्स्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

The people (janāḥ)

Tirtha: Naimiṣāraṇya

Type: kshetra

Listener: Indradyumna

Scene: Villagers point the way to Naimiṣāraṇya, naming Mārkaṇḍeya ‘Saptakalpasmarah’, evoking a forest hermitage with sacrificial fires.

M
Mārkaṇḍeya
N
Naimiṣāraṇya

FAQs

When worldly sources fail, one should approach realized sages and sacred places to gain true knowledge.

Naimiṣāraṇya is highlighted as a renowned forest-tīrtha where great ṛṣis reside and revelation is accessible.

The implied practice is guru-śaraṇāgati—going to a sage and inquiring respectfully; no formal vrata or dāna is specified.