Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 66

तत्रैकपादयुक्तश्च धर्मः पापं त्रिभिः स्मृतम् । पूर्वार्धेभ्यः परं सर्वं संभविष्यति पात कम्

tatraikapādayuktaśca dharmaḥ pāpaṃ tribhiḥ smṛtam | pūrvārdhebhyaḥ paraṃ sarvaṃ saṃbhaviṣyati pāta kam

ในกาลนั้น ธรรมะตั้งอยู่เพียงด้วยเท้าเดียว ส่วนบาปกล่าวกันว่าครอบงำด้วยสามเท้า เมื่อเทียบกับยุคก่อน ๆ กาลต่อมาจะเอนเอียงไปสู่ความเสื่อมและอธรรมเป็นส่วนใหญ่

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
एकपादयुक्तःendowed with one foot (one quarter)
एकपादयुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त; √युज् (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; समासः—तत्पुरुष (एकपादेन युक्तः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
धर्मःDharma / righteousness
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पापम्sin
पापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
त्रिभिःby three (parts)
त्रिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd), बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
स्मृतम्is declared/remembered
स्मृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्मृ (धातु) क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थक (passive sense: 'is said/remembered')
पूर्वार्धेभ्यःfrom the earlier halves
पूर्वार्धेभ्यः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (पूर्वस्य अर्धः)
परम्subsequent / beyond
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshya/Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
संभविष्यतिwill arise/come to be
संभविष्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु) + सम् (उपसर्ग)
Formलृट्-लकार (Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
पातकम्great sin / downfall
पातकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Unspecified narrator (within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya dialogue context)

Type: kshetra

Scene: Allegorical tableau: Dharma as a bull standing on one leg, shadowed by three looming forms of pāpa; the horizon darkens, suggesting the onset of Kali-yuga.

D
Dharma
K
Kali-yuga

FAQs

In Kali-yuga righteousness diminishes and sin predominates, so one must consciously uphold dharma.

No particular tīrtha is mentioned; the verse states a general yuga-dharma principle within a tīrtha-māhātmya discourse.

None explicitly; it describes the moral condition of the age rather than a specific rite.