Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

चतुष्पादस्तथा धर्मः सुसंपूर्णा वसुन्धरा । कामक्रोधविनिर्मुक्ता भयद्वेषविवर्जिताः । जनाश्चिरायुषस्तत्र शान्तात्मानो जितेन्द्रियाः । पञ्चतालप्रमाणाश्च दीप्तिमन्तो बहुश्रुताः

catuṣpādastathā dharmaḥ susaṃpūrṇā vasundharā | kāmakrodhavinirmuktā bhayadveṣavivarjitāḥ | janāścirāyuṣastatra śāntātmāno jitendriyāḥ | pañcatālapramāṇāśca dīptimanto bahuśrutāḥ

ณที่นั้น ธรรมะตั้งมั่นครบทั้งสี่บาท และแผ่นดินอุดมสมบูรณ์อย่างยิ่ง ผู้คนพ้นจากกามและโทสะ ปราศจากความกลัวและความเกลียดชัง มีอายุยืน ใจสงบ ชนะอินทรีย์ สูงดุจห้าตาลา เปล่งรัศมี และทรงสดับรู้มาก

catuṣpādaḥfour-footed / having four parts
catuṣpādaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootcatuṣ-pāda (प्रातिपदिक; चतुर् + पाद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (of dharmaḥ)
tathāthus; also
tathā:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—समुच्चय/उपमानार्थक क्रियाविशेषण (adverb: 'thus/also')
dharmaḥdharma; righteousness
dharmaḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
su-saṃpūrṇāwell-filled; fully complete
su-saṃpūrṇā:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsu-saṃpūrṇa (प्रातिपदिक; सु + संपूर्ण)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (of vasundharā)
vasundharāthe earth
vasundharā:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootvasundharā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
kāma-krodha-vinirmuktāḥfreed from desire and anger
kāma-krodha-vinirmuktāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootkāma + krodha + vinirmukta (कृदन्त; वि-निर्मुच् धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण (past passive participle)
bhaya-dveṣa-vivarjitāḥdevoid of fear and hatred
bhaya-dveṣa-vivarjitāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootbhaya + dveṣa + vivarjita (कृदन्त; वि-वर्ज् धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण
janāḥpeople
janāḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
cira-āyuṣaḥlong-lived
cira-āyuṣaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootcira + āyuṣ (प्रातिपदिक; चिर + आयुस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (of janāḥ)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
śānta-ātmānaḥpeaceful-minded
śānta-ātmānaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootśānta + ātman (प्रातिपदिक; शान्त + आत्मन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (of janāḥ)
jita-indriyāḥhaving conquered the senses
jita-indriyāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootjita + indriya (कृदन्त/प्रातिपदिक; जि धातु, क्त + इन्द्रिय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण
pañca-tāla-pramāṇāḥof five-tāla measure (very tall)
pañca-tāla-pramāṇāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpañca + tāla + pramāṇa (प्रातिपदिक; पञ्च + ताल + प्रमाण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (of janāḥ)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
dīptimantaḥradiant; splendid
dīptimantaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootdīptimat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण
bahu-śrutāḥwell-learned; much-heard
bahu-śrutāḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootbahu + śruta (कृदन्त; श्रु धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण

Bṛhaspati

Type: kshetra

Scene: A luminous, prosperous sacred land where serene, tall, radiant sages and householders move without fear; fields and groves are abundant; the atmosphere is calm and orderly, suggesting Kṛtayuga on earth.

B
Bṛhaspati

FAQs

When dharma is complete, human life becomes peaceful, self-controlled, learned, and free from inner enemies like desire and anger.

No single site is specified; the verse praises the dhārmic condition associated with the Kṛta/Satya yuga.

None explicitly; the implied discipline is self-mastery (jitendriyatā) and freedom from passions.