Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 149

ततःप्रभृति यत्किंचित्तेषां कृत्यं प्रजायते । तद्वाक्येन प्रकुर्वंति तत्र ये नागरः स्थिताः

tataḥprabhṛti yatkiṃcitteṣāṃ kṛtyaṃ prajāyate | tadvākyena prakurvaṃti tatra ye nāgaraḥ sthitāḥ

นับแต่นั้นมา กิจอันใดหรือภารกิจใดที่เกิดขึ้นแก่พวกเขา ชาวนาคาระที่พำนักอยู่ ณ ที่นั้น ก็ปฏิบัติตามถ้อยคำของพวกเขาเป็นหลัก

ततःप्रभृतिfrom that time onward
ततःप्रभृति:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः + प्रभृति (अव्यय)
Formअव्ययीभावसमास; कालवाचक अव्यय (from then onward)
यत्whatever
यत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
कृत्यम्duty/act to be done
कृत्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्रजायतेarises/comes to be
प्रजायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√जन् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
तद्वाक्येनby that word/command
तद्वाक्येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
प्रकुर्वन्तिthey perform
प्रकुर्वन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र√कृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
नागराःcitizens/Nāgaras
नागराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
स्थिताःsituated/remaining
स्थिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying नागराः)

Narrator

Tirtha: Kapālamocana (community precinct)

Type: kshetra

Scene: A civic scene: townspeople approach the āśrama elders for guidance; tasks—festivals, repairs, rites—are undertaken after receiving their word; the tīrtha and shrine remain the town’s spiritual center.

N
Nāgaras
B
Brāhmaṇas (implied authority)
K
Kapālamocana kṣetra (implied)

FAQs

In a sacred place, dharma is preserved through disciplined communal life guided by religious authority and right counsel.

The narrative setting remains the Kapālamocana/Vātakeśvara-kṣetra region in Nāgarakhaṇḍa.

No single rite is prescribed here; it emphasizes dharma-practice—acting according to the guiding word of the established religious leaders.