Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 12

स पापपूरुषो देयो विधिना केन सूतज । कैर्मंत्रैः स हि देयः कैश्चैव ह्युपस्करैः

sa pāpapūruṣo deyo vidhinā kena sūtaja | kairmaṃtraiḥ sa hi deyaḥ kaiścaiva hyupaskaraiḥ

โอ บุตรแห่งสูตะ ‘บุรุษแห่งบาป’ นั้นควรถวายทานด้วยพิธีวิธีใด? ควรถวายด้วยมนต์ใด และด้วยเครื่องประกอบกับวัตถุสิ่งของใดบ้าง

सःhe/that (one)
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
पापपूरुषःthe sinful person (personification of sin)
पापपूरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप + पुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (पापः पुरुषः)
देयःshould be given
देयः:
Karya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → देय (कृदन्त-प्रातिपदिक, भाव्य/कर्तव्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तव्यता-अर्थक कृदन्त (gerundive: ‘to be given’)
विधिनाby what procedure/rite
विधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
केनby which
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; प्रश्नवाचक
सूतजO son of Sūta
सूतज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सूतस्य जः)
कैःby which (plural)
कैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; प्रश्नवाचक
मन्त्रैःwith mantras
मन्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन
सःhe/that one
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; बलार्थ/हेतौ (‘indeed/for’)
देयःis to be given
देयः:
Karya (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → देय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तव्यता-अर्थक
कैःby which (plural)
कैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; प्रश्नवाचक
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
एवjust/indeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
उपस्करैःwith implements/ritual requisites
उपस्करैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउपस्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

Ṛṣayaḥ (the sages)

Tirtha: Kāpāleśvara (contextual)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis

Scene: A priest prepares a small effigy labeled as pāpa-pūruṣa, surrounded by ritual implements—water pot, kuśa grass, lamps, incense—while sages ask about mantras.

P
Pāpa-pūruṣa
S
Sūta

FAQs

Expiation in Purāṇic dharma is not vague; it is framed as a disciplined rite with mantra and proper method.

The question arises within the Kāpāleśvara/Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative.

It directly asks for the vidhāna (procedure), mantras, and upaskaras (ritual items) for performing pāpa-pūruṣa-dāna.