Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

आनर्त उवाच । तुलापुरुषदानस्य यो विधिः परिकीर्तितः । तं मे सर्वं समाचक्ष्व विस्तरेण महामुने

ānarta uvāca | tulāpuruṣadānasya yo vidhiḥ parikīrtitaḥ | taṃ me sarvaṃ samācakṣva vistareṇa mahāmune

อานรตกล่าวว่า “ข้าแต่มหามุนี โปรดอธิบายแก่ข้าพเจ้าโดยพิสดารถึงพิธีกรรมทั้งหมดที่ประกาศไว้สำหรับ ‘ตุลาปุรุษทาน’”

आनर्तःĀnarta (speaker)
आनर्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootānarta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तुलापुरुषदानस्यof the Tulāpuruṣa-gift
तुलापुरुषदानस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतुला (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
यःwhich
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
विधिःprocedure, rule
विधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
परिकीर्तितःhas been proclaimed
परिकीर्तितः:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि + कीर्त् (धातु) → परिकीर्तित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
मेto me / for me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन (Singular) — enclitic form
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
समाचक्ष्वtell, explain
समाचक्ष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
विस्तरेणin detail
विस्तरेण:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
महामुनेO great sage
महामुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन (Singular)

Ānarta

Tirtha: Siddheśvara (contextual)

Type: kshetra

Listener: Bhartṛyajña

Scene: King Ānarta, hands folded, asks the sage to explain the full Tulāpuruṣa-dāna procedure in detail; the sage prepares to instruct.

Ā
Ānarta
B
Bhartṛyajña

FAQs

Dharmic acts gain power through correct method (vidhi); seeking instruction from a qualified sage is itself part of righteous practice.

The question arises within a tīrtha-māhātmya setting in Nāgara Khaṇḍa, implying a sacred locale whose merit is being discussed in the chapter.

A request for the complete rite (vidhi) of Tulāpuruṣa-dāna, to be explained in detail.