Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्राप्य सिद्धेश्वरं विभुम् । तुलापुरुषदानं च कर्तव्यं सुविवेकिना

tasmātsarvaprayatnena prāpya siddheśvaraṃ vibhum | tulāpuruṣadānaṃ ca kartavyaṃ suvivekinā

ฉะนั้น ด้วยความเพียรทุกประการ เมื่อได้เข้าถึงพระสิทธิเศวรผู้ทรงฤทธิ์แล้ว ผู้มีปัญญาพึงกระทำทานตุลาปุรุษะโดยแท้

तस्मात्therefore, from that
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निपात/सम्बन्धसूचक), अपादानार्थे/हेतौ; from that/therefore
सर्वप्रयत्नेनwith all effort
सर्वप्रयत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + प्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; साधन/उपायार्थे; ‘with all effort’
प्राप्यhaving reached/obtained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having obtained/reached’
सिद्धेश्वरम्Siddheśvara (Lord Siddheśvara)
सिद्धेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेष्य-देवता-नाम
विभुम्the mighty one
विभुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सिद्धेश्वरस्य विशेषणरूपेण
तुलापुरुषदानम्the Tulāpuruṣa donation (weighing-gift)
तुलापुरुषदानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतुला (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः (तुलायां पुरुषस्य दानम्)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-संबन्धक)
कर्तव्यम्should be done
कर्तव्यम्:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-भावः ‘to be done/should be done’
सुविवेकिनाby a discerning person
सुविवेकिना:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + विवेकिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; कर्तृ-निर्देशे ‘by a discerning person’

Unspecified (instructional narrator)

Tirtha: Siddheśvara (in Hāṭakeśvara-kṣetra)

Type: temple

Scene: A determined pilgrim-donor (wise householder/king) travels with attendants toward a prominent Śiva temple; upon arrival he performs Tulāpuruṣa-dāna before the liṅga; the composition emphasizes journey-to-ritual completion.

S
Siddheśvara
T
Tulāpuruṣa-dāna

FAQs

Spiritual discernment expresses itself as effortful pilgrimage and generous charity performed in a sanctified setting.

Siddheśvara in the Hāṭakeśvara-kṣetra context of the Nāgara Khaṇḍa.

Make the journey to Siddheśvara and perform Tulāpuruṣa-dāna as a deliberate dharmic act.