Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

ॐ सद्योजाताय नमः । ॐ वामदेवाय नमः । ॐ घोराय नमः । ॐ तत्पुरुषाय नमः । ॐ ईशानाय नमः । एवं वक्त्राणि संपूज्य गन्धपुष्पानुलेपनैः । वस्त्रैर्दीपैश्च नैवेद्यैस्ततोऽर्घं संप्रदापयेत् । मंत्रेणानेन संपूज्य मां ध्यात्वा मनसि स्थितम्

oṃ sadyojātāya namaḥ | oṃ vāmadevāya namaḥ | oṃ ghorāya namaḥ | oṃ tatpuruṣāya namaḥ | oṃ īśānāya namaḥ | evaṃ vaktrāṇi saṃpūjya gandhapuṣpānulepanaiḥ | vastrairdīpaiśca naivedyaistato'rghaṃ saṃpradāpayet | maṃtreṇānena saṃpūjya māṃ dhyātvā manasi sthitam

“โอม นมะห์ แด่ สัทโยชาตะ; โอม นมะห์ แด่ วามเทวะ; โอม นมะห์ แด่ โฆระ; โอม นมะห์ แด่ ตัตปุรุษะ; โอม นมะห์ แด่ อีศานะ” ครั้นบูชาพระพักตร์ทั้งห้าด้วยเครื่องหอม ดอกไม้ และเครื่องทาแล้ว พร้อมถวายผ้า ประทีป และเครื่องนิเวทยะ จากนั้นพึงถวายอรฆยะโดยสมควร เมื่อบูชาด้วยมนต์นี้แล้ว พึงเพ่งภาวนาถึงข้าพเจ้า ผู้สถิตมั่นในดวงใจ

Oṃ
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय)
Formप्रणव-निपात (sacred syllable)
सद्योजातायto Sadyojāta
सद्योजाताय:
Sampradana (Recipient/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसद्योजात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; देव-नाम
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formनमस्कारार्थक-निपात (salutatory particle), सामान्यतः चतुर्थीयोगे
Oṃ
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय)
Formप्रणव-निपात
वामदेवायto Vāmadeva
वामदेवाय:
Sampradana (Recipient/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवामदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; देव-नाम
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formनमस्कारार्थक-निपात
Oṃ
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय)
Formप्रणव-निपात
घोरायto Ghora
घोराय:
Sampradana (Recipient/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; देव-नाम
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formनमस्कारार्थक-निपात
Oṃ
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय)
Formप्रणव-निपात
तत्पुरुषायto Tatpuruṣa
तत्पुरुषाय:
Sampradana (Recipient/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतत्-पुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; देव-नाम
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formनमस्कारार्थक-निपात
Oṃ
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootॐ (अव्यय)
Formप्रणव-निपात
ईशानायto Īśāna
ईशानाय:
Sampradana (Recipient/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; देव-नाम
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formनमस्कारार्थक-निपात
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)
वक्त्राणिfaces/mouths (aspects)
वक्त्राणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
संपूज्यhaving worshipped
संपूज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम्-पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having worshipped)
गन्धपुष्पानुलेपनैःwith perfumes, flowers, and unguents
गन्धपुष्पानुलेपनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगन्ध + पुष्प + अनुलेपन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; साधनवाचक (with perfumes, flowers, and unguents)
वस्त्रैःwith garments
वस्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
दीपैःwith lamps
दीपैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नैवेद्यैःwith food-offerings
नैवेद्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनैवेद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्यय (then/thereafter)
अर्घम्arghya offering
अर्घम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
संप्रदापयेत्should duly offer
संप्रदापयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-दा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; विध्यर्थः (should offer)
मन्त्रेणwith the mantra
मन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अनेनwith this
अनेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; मन्त्रेण इत्यस्य विशेषणम्
संपूज्यhaving worshipped
संपूज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम्-पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ध्यात्वाhaving meditated (on)
ध्यात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वक्रिया (having meditated)
मनसिin the mind
मनसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
स्थितम्abiding/placed
स्थितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; माम् इत्यस्य विशेषणम् (me as abiding)

Śiva (deduced from direct first-person ‘māṃ’ and Śaiva mantra context within Tīrthamāhātmya)

Type: temple

Scene: A five-faced Śiva (pañcavaktra) is worshipped with perfumes, flowers, unguents, cloth, lamps, and food; the devotee offers arghya and then sits in meditation, visualizing Śiva within the heart.

Ś
Śiva
S
Sadyojāta
V
Vāmadeva
G
Ghora
T
Tatpuruṣa
Ī
Īśāna

FAQs

Śiva is worshipped as the five-faced Lord; outer offerings culminate in inner meditation where the deity is realized as present in the mind.

This verse is primarily a Śivarātri ritual instruction within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; the specific tīrtha is not named in the verse itself.

Perform pañcavaktra worship with perfumes, flowers, unguents, cloth, lamps, and naivedya, then offer arghya and meditate on Śiva.