Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

यस्मान्मत्स्योदराज्जातो योगिनां प्रवरो ह्ययम् । तस्मात्तु मत्स्य नाथेति लोके ख्यातो भविष्यति

yasmānmatsyodarājjāto yogināṃ pravaro hyayam | tasmāttu matsya nātheti loke khyāto bhaviṣyati

เพราะผู้นี้—ผู้ประเสริฐยิ่งในหมู่โยคี—กำเนิดจากท้องปลา ฉะนั้นในโลกจักเลื่องลือด้วยนามว่า ‘มัตสยนาถ’

यस्मात्since/because
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः (indeclinable usage) अर्थे—‘यतः’ (since/from which cause)
मत्स्य-उदरात्from the fish’s belly
मत्स्य-उदरात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक) + उदर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (मत्स्यस्य उदरम्)
जातःwas born/arose
जातः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
योगिनाम्of yogins
योगिनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
प्रवरःthe foremost
प्रवरः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्रवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
हिindeed
हि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (indeed)
अयम्this one/he
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, सर्वनाम
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः अर्थे—‘अतः’ (therefore/from that reason)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक-अव्यय (but/indeed)
मत्स्य-नाथ‘Lord of the fish’ (name)
मत्स्य-नाथ:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमत्स्य (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (नामरूपेण), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (मत्स्यस्य नाथः)
इतिthus/so (called)
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; इत्यर्थे (quotative marker)
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
ख्यातःfamous/renowned
ख्यातः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootख्या (धातु) → ख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (भविष्यति इत्यस्य पूरकः)
भविष्यतिwill become
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

Narrator (contextual; naming/prophecy within the story, under Śaiva frame)

Scene: Śiva or sages proclaim the new name ‘Matsyanātha’ for the rescued yogin; the great fish lies subdued nearby, while the yogin stands humbled, newly reborn into renown.

M
Matsyanātha
Y
yogins
F
fish (matsya)

FAQs

A transformed life becomes a spiritual title: divine destiny can convert an extraordinary trial into a mark of yogic eminence.

The verse itself focuses on the yogi’s naming; the specific tīrtha-name is not stated in this line.

None; it is a prophetic naming (khyāti) rooted in narrative causality.