Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 69

जीवरूपेण लोकांस्त्रीन्व्याप्य तिष्ठसि नित्यदा । एवं स संस्तुतो नीलो विप्रैस्तैः सोमपायिभिः

jīvarūpeṇa lokāṃstrīnvyāpya tiṣṭhasi nityadā | evaṃ sa saṃstuto nīlo vipraistaiḥ somapāyibhiḥ

พระองค์ดำรงอยู่เนืองนิตย์ โดยแผ่ซ่านไปในสามโลกในรูปแห่งชีวาตมัน. ดังนี้เอง นีละ (นีลรูปะ) ได้รับการสรรเสริญจากพราหมณ์ผู้ดื่มโสมในพิธียัญญะ.

जीवरूपेणin the form of a living being
जीवरूपेण:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजीव-रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (जीवस्य रूपम्)
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
त्रीन्three
त्रीन्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; विशेषणम् (लोकान्)
व्याप्यhaving pervaded
व्याप्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootव्याप् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), पूर्वकाल; ‘व्याप्य’ = having pervaded
तिष्ठसिyou stand/abide
तिष्ठसि:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नित्यदाalways
नित्यदा:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootनित्यदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (always)
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
संस्तुतःpraised
संस्तुतः:
Karta (Subject complement/कर्तृसम्बन्ध)
TypeVerb
Rootसम्-स्तु (धातु)
Formकृदन्त—क्त (भूतकर्मणि/भूतकालिक), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘praised’
नीलःNīla (the blue one)
नीलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष्य (सः)
विप्रैःby the Brahmins
विप्रैः:
Karaṇa (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
तैःby those
तैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (विप्रैः)
सोमपायिभिःby Soma-drinkers
सोमपायिभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसोम-पायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (सोमस्य पायी)

Narrator (Purāṇic voice) concluding the stuti segment

Tirtha: Nīla (Nīlarūpa)

Type: kshetra

Scene: Soma-sacrificing brāhmaṇas with ladles and soma cups praise a blue Nīla form; behind him, faint three-world imagery (heaven, earth, nether) indicates pervasion as jīva.

N
Nīla/Nīlarūpa (Śiva)
V
Vipras (Brāhmaṇas)
S
Soma (sacrificial Soma)

FAQs

The Lord is present as the inner life in all realms; Vedic and Purāṇic devotion converge in praising the same Supreme.

The tīrtha of this adhyāya is framed as a place where Vedic brāhmaṇas praise Nīlarūpa, indicating a sanctified sacrificial and pilgrimage landscape.

Indirect reference to Soma-sacrifice practitioners (somapāyins); the verse itself prescribes no new rite.