Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

खदिरो भूमिपुत्रेण अपामार्गो बुधेन च । अश्वत्थो गुरुणा चैव शुक्रेणोदुम्बरस्तथा

khadiro bhūmiputreṇa apāmārgo budhena ca | aśvattho guruṇā caiva śukreṇodumbarastathā

ต้นคะทิระเป็นของภูมิบุตรคือมังคละ (อังคาร); ต้นอปามารคะเป็นของพุธ; ต้นอัศวัตถะเป็นของคุรุ (พฤหัสบดี); และต้นอุทุมพรเป็นของศุกระ (ศุกร์) ฉันนั้น

खदिरःKhadira (tree)
खदिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootखदिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; वृक्ष-नाम
भूमिपुत्रेणby Bhūmiputra (Mars)
भूमिपुत्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभूमि + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; ‘भूमेः पुत्रः’ = son of Earth (Mars)
अपामार्गःApāmārga (plant)
अपामार्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअपामार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; वनस्पति-नाम
बुधेनby Budha (Mercury)
बुधेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; ग्रह-नाम (Mercury)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
अश्वत्थःAśvattha (peepal)
अश्वत्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्वत्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; वृक्ष-नाम
गुरुणाby Guru (Jupiter)
गुरुणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; ग्रह-नाम (Jupiter)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)
शुक्रेणby Śukra (Venus)
शुक्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; ग्रह-नाम (Venus)
उदुम्बरःUdumbara (fig tree)
उदुम्बरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउदुम्बर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; वृक्ष-नाम
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/प्रकारवाचक-अव्ययम् (particle: likewise)

Skanda (deduced from Nāgara-khaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim-priest arranges four offering bundles: khadira twigs for Maṅgala, apāmārga sprigs for Budha, aśvattha leaves for Guru, udumbara fruit/leaves for Śukra; above, the grahas appear as colored orbs or anthropomorphic deities aligned in the sky.

B
Bhūmiputra (Mars)
B
Budha (Mercury)
G
Guru (Jupiter)
Ś
Śukra (Venus)
K
Khadira
A
Apāmārga
A
Aśvattha
U
Udumbara

FAQs

The cosmos (grahas) and the natural world (plants/trees) are interlinked, making ritual life a harmonizing of celestial and earthly forces.

The verse belongs to a tīrtha-glorification chapter that teaches sacred plant correspondences; no single place-name appears here.

Implied: use or venerate these plants in rites connected with the respective grahas (planetary deities).