Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

देवास्तस्या भयान्नष्टा मर्त्येषु प्रतिमां गताः । भक्तानां मानसं भावं पूरयन्तः सुसंस्थिताः

devāstasyā bhayānnaṣṭā martyeṣu pratimāṃ gatāḥ | bhaktānāṃ mānasaṃ bhāvaṃ pūrayantaḥ susaṃsthitāḥ

ด้วยความหวาดเกรงนาง เหล่าเทวะจึงอันตรธานแล้วเสด็จเข้าสถิตในรูปเคารพท่ามกลางมนุษย์ ครั้นตั้งมั่นอยู่ ณ ที่นั้น ก็ทรงบันดาลให้ความปรารถนาในดวงใจของภักตะสำเร็จ

देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
भयात्from fear
भयात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/Ablative), एकवचन
नष्टाःvanished/disappeared
नष्टाः:
Kartṛ-visheshana (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootनश् (धातु) → नष्ट (कृदन्त, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘नष्ट’ = विनष्ट/अदृश्यभूत
मर्त्येषुamong mortals
मर्त्येषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), बहुवचन
प्रतिमाम्an image/form
प्रतिमाम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
गताःhaving gone (assumed)
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (having gone)
भक्तानाम्of devotees
भक्तानाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभक्त (प्रातिपदिक; भज् धातु → भक्त, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
मानसम्mental
मानसम्:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘मानसं भावम्’ इत्यत्र विशेषण
भावम्feeling/intention
भावम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पूरयन्तःfulfilling
पूरयन्तः:
Kartṛ-kriya-visheshana (Concomitant action/सहक्रिया)
TypeVerb
Rootपूरय् (धातु; पूर्/पॄ + णिच्) → पूरयन्त् (वर्तमान कृदन्त, शतृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकर्तरि कृदन्त (present active participle)
सुसंस्थिताःwell-established/firmly situated
सुसंस्थिताः:
Kartṛ-visheshana (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + संस्थित (प्रातिपदिक; स्था धातु → स्थित, उपसर्गसमास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘सु’ उपसर्ग/उपपदेन विशेषित

Narrator (contextual)

Type: kshetra

Scene: A sacred precinct where frightened devas ‘enter’ consecrated images among mortals; devotees stand with folded hands as the mūrtis radiate presence, suggesting the gods are firmly established and granting boons.

D
Deva
P
Pratimā (icon/image)
B
Bhakta (devotee)

FAQs

Divine presence becomes stable and approachable through sacred forms, responding to sincere devotion.

No single tīrtha is named in the verse; it broadly supports tīrtha/temple devotion within the chapter’s māhātmya.

Implicit endorsement of pratimā worship: approaching the deity in icon-form with devotion so that one’s inner prayer is fulfilled.