Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

चीर्णव्रतान्सुरान्दृष्ट्वा विशुद्धांश्च महेश्वरः । मतिं तेषां ददौ तुष्टो जीवात्मा सर्वभूतदृक्

cīrṇavratānsurāndṛṣṭvā viśuddhāṃśca maheśvaraḥ | matiṃ teṣāṃ dadau tuṣṭo jīvātmā sarvabhūtadṛk

เมื่อมหेशวรทอดพระเนตรเหล่าเทพผู้บำเพ็ญพรตโดยชอบและบริสุทธิ์แล้ว พระองค์ทรงพอพระทัย ในฐานะอาตมันผู้สถิตภายในและทรงเห็นสรรพสัตว์ทั้งปวง พระองค์ประทานปัญญาอันถูกต้องแก่พวกเขา

चीर्णव्रतान्who had performed vows
चीर्णव्रतान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootचीर्ण + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; समासः (कर्मधारय/तत्पुरुषभावः) ‘चीर्ण’ (performed) + ‘व्रत’ (vow) विशेषण (qualifying ‘सुरान्’)
सुरान्the gods
सुरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
विशुद्धान्purified
विशुद्धान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘सुरान्’)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मतिम्understanding; resolve
मतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sampradana/Adhikara (Recipient relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
ददौgave
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘महेश्वरः’)
जीवात्माthe living Self
जीवात्मा:
Apposition (Samānādhikaraṇa)
TypeNoun
Rootजीव + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः (जीवस्य आत्मा/जीवात्मा) उपाधि/विशेषणरूपेण
सर्वभूतदृक्seer of all beings
सर्वभूतदृक्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + भूत + दृश् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (यः सर्वाणि भूतानि पश्यति) विशेषण (qualifying ‘महेश्वरः’)

Narrator (contextual Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Type: kshetra

Scene: Maheśvara, serene and luminous, gazes upon purified devas; from his calm presence emanates a subtle ‘light of understanding’ entering their foreheads/hearts, symbolizing bestowed mati.

M
Maheśvara
Ś
Śiva
D
Devas

FAQs

Vows performed with purity mature into inner clarity; divine grace often appears as right counsel (mati).

The verse continues a tīrtha-focused narrative, but no particular place-name is explicit in this line.

The performance of vrata (vowed observances) leading to viśuddhi (purification) is the operative prescription.