Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

गालव उवाच । इतिहासस्त्वयं पुण्यः पुराणेषु च पठ्यते । यथा स एव भगवाञ्छालिग्रामत्वमागतः

gālava uvāca | itihāsastvayaṃ puṇyaḥ purāṇeṣu ca paṭhyate | yathā sa eva bhagavāñchāligrāmatvamāgataḥ

กาลวะกล่าวว่า: ประวัติอันเป็นบุญนี้มีสาธยายในปุราณะทั้งหลาย ว่าพระผู้เป็นเจ้าองค์นั้นเองทรงปรากฏเป็นศาลิครามได้อย่างไร

गालवःGālava
गालवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगालव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
इतिहासःthis account; legend
इतिहासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइतिहास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
तुindeed; however
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अनुक्रम (adversative/contrast particle)
अयम्this
अयम्:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
पुण्यःholy; meritorious
पुण्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषणम् (इतिहासस्य)
पुराणेषुin the Purāṇas
पुराणेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन
also
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
पठ्यतेis recited; is read
पठ्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पठ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
यथाhow; in what manner
यथा:
Connector (अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; कथन-प्रकार/उपपत्ति-सूचक (how/according as)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
एवindeed; precisely
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
शालिग्रामत्वम्the state of being Śāligram
शालिग्रामत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशालिग्रामत्व (प्रातिपदिक) = शालिग्राम + त्व
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; तत्पुरुषः/तद्धितान्त (त्व-प्रत्ययः: state of being Śāligram)
आगतःcame to; attained
आगतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकालिक-कर्तरि कृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (भगवान्) इत्यस्य विधेयम्

Gālava

Tirtha: Śāligrāma (as tīrtha-object)

Type: kshetra

Listener: Paijavana

Scene: Sage Gālava begins narration, holding a manuscript; behind him, faint vignettes appear like a story-scroll: the river, the stone, and a divine aura indicating the Lord’s presence in Śāligrāma.

G
Gālava
B
Bhagavān
Ś
Śāligrāma

FAQs

Purāṇic ‘itihāsa’ is itself a vehicle of merit; it reveals how the Supreme can compassionately take worshippable forms accessible to devotees.

The verse highlights Śāligrāma as a sacred manifestation (often associated with sacred river regions), but does not name a particular tīrtha in this line.

No explicit ritual is prescribed here; the emphasis is on recitation/reading (paṭhana) of Purāṇic sacred history and reverence for Śāligrāma.