Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

प्रातिभो घातनश्चेति विवाहाः कथिता दश । एते हि हीनजातीनां विवाहाः परिकीर्तिताः

prātibho ghātanaśceti vivāhāḥ kathitā daśa | ete hi hīnajātīnāṃ vivāhāḥ parikīrtitāḥ

‘ปราติภะ’ และ ‘ฆาตนะ’—ดังนี้จึงกล่าวว่าการสมรสมีสิบประการทั้งหมด และรูปแบบเหล่านี้ได้ประกาศว่าเป็นการสมรสที่พบในหมู่ชนชั้นกำเนิดต่ำกว่า

प्रातिभःPrātibha (type)
प्रातिभः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रतिभा/प्रतिभू (प्रातिपदिक) + अण् (तद्धित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तद्धितान्त; (विवाह-प्रकारनाम)
घातनःGhātana (type)
घातनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootघातन (प्रातिपदिक; from √हन्/घात)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (विवाह-प्रकारनाम)
and
:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
इतिthus
इति:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-निर्देशार्थक/उद्धरण-समाप्त्यर्थक (quotative particle)
विवाहाःmarriages (types)
विवाहाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
कथिताःare stated
कथिताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
दशten
दश:
Sankhya (संख्या)
TypeNoun
Rootदशन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; प्रथमा/द्वितीया-रूपेण (indeclinable-like numeral)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
हिindeed/for
हि:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक (particle: 'indeed/for')
हीनजातीनाम्of the lower castes
हीनजातीनाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहीन (प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समास: तत्पुरुष (हीनाः जातयः)
विवाहाःmarriages (types)
विवाहाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
परिकीर्तिताःare proclaimed/mentioned
परिकीर्तिताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + कीर्त् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Unspecified (Nāgarakhaṇḍa narrative voice)

Scene: A sober discourse scene emphasizing classification and social gradation; the teacher points to a list of ten forms inscribed on a manuscript board.

P
Prātibha (vivāha)
G
Ghātana (vivāha)

FAQs

The verse presents a classificatory dharma framework, mapping different social contexts to different recognized forms.

No tīrtha is mentioned in this verse.

It completes the enumeration of ten marriage forms by adding Prātibha and Ghātana.