Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

चातुर्मास्ये विशेषेण योगयुक्तो द्विजो भवेत् । इयं भक्तिः समादिष्टा मोक्षमार्गप्रदे हरौ

cāturmāsye viśeṣeṇa yogayukto dvijo bhavet | iyaṃ bhaktiḥ samādiṣṭā mokṣamārgaprade harau

โดยเฉพาะในกาลศักดิ์สิทธิ์จาตุรมาสยะ ผู้เป็นทวิชะพึงสำรวมและประกอบโยคะให้มั่นคง ความภักดีต่อพระหรีนี้ทรงบัญชาไว้ เพราะประทานหนทางสู่โมกษะ

चातुर्मास्येin the Cāturmāsya period (four-month observance)
चातुर्मास्ये:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental) एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (adverbial instrumental)
योगयुक्तःendowed with yoga, disciplined
योगयुक्तः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of subject/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootयोग + युक्त (कृदन्त; युज् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विजः इति विशेषणम्
द्विजःa twice-born person
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भवेत्should become
भवेत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
समादिष्टाhas been prescribed/taught
समादिष्टा:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Predicate to subject/समानााधिकरण)
TypeVerb
Rootसम् + आ + दिश् (धातु) + क्त (आदिष्ट)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate)
मोक्षमार्गप्रदेin (Him) who grants the path to liberation
मोक्षमार्गप्रदे:
Viśeṣaṇa (Qualifier in locative/अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootमोक्ष + मार्ग + प्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; हरौ इति विशेषणम्
हरौin Hari
हरौ:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

Narrative voice (contextual; speaker not explicit in this verse)

Type: kshetra

Scene: Pilgrims observing Cāturmāsya: simple living, daily worship of Hari, yoga postures at dawn near a temple/river; monsoon clouds indicating the season.

H
Hari

FAQs

Cāturmāsya is highlighted as a powerful period for disciplined yoga and devotion to Hari, which is said to open the way to liberation.

This verse emphasizes a sacred season (Cāturmāsya) rather than naming a specific tīrtha in the line provided.

A prescription of intensified practice during Cāturmāsya: cultivating yogic discipline and bhakti toward Hari.