Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

स्वल्पापि विहिता वत्स चातुर्मा स्ये सुखप्रदा । सर्वत्र दृश्यते विष्णुर्व्रतसेवापरैर्नृभिः

svalpāpi vihitā vatsa cāturmā sye sukhapradā | sarvatra dṛśyate viṣṇurvratasevāparairnṛbhiḥ

โอ้ผู้เป็นที่รัก แม้การถือปฏิบัติเพียงเล็กน้อยตามวินัย เมื่อทำในกาลจาตุรมาสยะ ก็ประทานความสุข ผู้ที่มุ่งมั่นในวรตย่อมเห็นพระวิษณุอยู่ทุกหนแห่ง

स्वल्पाsmall
स्वल्पा:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वल्प (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (विशेषण)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपेक्षा/समुच्चय-अव्यय (even)
विहिताenjoined
विहिता:
Kriya (Predicate/क्रिया-भाव)
TypeVerb
Rootविहित (कृदन्त, वि + √धा धातु; भूतकृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) — ‘enjoined/ordained’
वत्सO dear one/child
वत्स:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन
चातुर्मास्येin Cāturmāsya
चातुर्मास्ये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, एकवचन (अधिकरण)
सुख-प्रदाbestowing happiness
सुख-प्रदा:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक) + प्रदा (कृदन्त/प्रातिपदिक; √दा धातु, ‘giving’)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘सुखं प्रददाति’ इति उपपद-तत्पुरुषः
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana (Adverbial/अव्यय-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
दृश्यतेis seen/appears
दृश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
व्रत-सेवा-परैःby those devoted to serving vows
व्रत-सेवा-परैः:
Karana (Agent-instrumental/करण)
TypeAdjective
Rootव्रत (प्रातिपदिक) + सेवा (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; ‘व्रतसेवायां पराः’ इति सप्तमी-तत्पुरुषभावः
नृभिःby men
नृभिः:
Karana (Agent-instrumental/करण)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन

Skanda (deduced; exact speaker not stated in snippet)

Type: kshetra

Listener: vat्सा (addressed as ‘dear one’ in the verse)

Scene: A devotee performing a simple Cāturmāsya vow (lamp, tulasī, japa) and then perceiving Viṣṇu’s presence in all directions—trees, rivers, people—subtle divine forms emerging in the landscape.

V
Viṣṇu
C
Cāturmāsya

FAQs

Cāturmāsya magnifies spiritual effort: even modest discipline yields joy, and steady vrata-service ripens into all-pervading vision of Viṣṇu.

The verse emphasizes the sacred season and vow-practice; no distinct named tīrtha appears in this line.

Undertaking even a small, duly prescribed vow during Cāturmāsya and maintaining vrata-sevā (service to the vow).