Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

अकृत्यकरणं चैव वर्जनीयं सदा बुधैः । अहीनः सर्वकार्येषु यः सदा विप्र वर्तते

akṛtyakaraṇaṃ caiva varjanīyaṃ sadā budhaiḥ | ahīnaḥ sarvakāryeṣu yaḥ sadā vipra vartate

การกระทำอันไม่ควรกระทำ บัณฑิตพึงละเว้นเสมอ โอ้พราหมณ์ ผู้ใดไม่ประมาทและตื่นรู้อยู่ในหน้าที่ทั้งปวง ผู้นั้นย่อมดำรงชีวิตอย่างถูกต้องแท้จริง

अकृत्यकरणम्doing what should not be done
अकृत्यकरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ-कृत्य-करण (प्रातिपदिक; √कृ (धातु) + कृत्य; √कृ (धातु) + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः (अकृत्यस्य करणम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
वर्जनीयम्to be avoided
वर्जनीयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवर्जनीय (प्रातिपदिक; √वृज्/√वर्ज् (धातु) + अनीयर्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कृदन्त-विशेषणम् (gerundive: ‘to be avoided’)
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
बुधैःby the wise
बुधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
अहीनःnot lacking
अहीनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-हीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; नञ्-समास/उपसर्गयुक्त-विशेषणम् (not deficient)
सर्वकार्येषुin all duties/acts
सर्वकार्येषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व-कार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन; कर्मधारयः (सर्वाणि कार्याणि)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत् (relative pronoun)
सदाalways
सदा:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
विप्रO brāhmaṇa
विप्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
वर्ततेconducts himself/exists
वर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

Narrator addressing a Brāhmaṇa interlocutor (contextual)

Type: kshetra

Listener: vipra (addressed)

Scene: A vigilant pilgrim at dawn performing sandhyā by the river, while temptations (symbols of akṛtya) fade behind; a sage blesses the ‘apramatta’ traveler.

V
Vipra (Brāhmaṇa)

FAQs

Wisdom shows itself by avoiding improper actions and by careful, consistent fulfillment of one’s duties.

No tīrtha is specified in this verse; it teaches general conduct suitable for sacred observances.

Varjana (avoidance) of akṛtya (forbidden acts) and maintaining diligence in all prescribed duties.