Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 84

एवं च चतुरो मासान्न त्यजेच्छयनं हरिः । भयात्तस्यासुरेंद्रस्य दानवस्य दुरात्मनः

evaṃ ca caturo māsānna tyajecchayanaṃ hariḥ | bhayāttasyāsureṃdrasya dānavasya durātmanaḥ

ดังนั้นตลอดสี่เดือน พระหริมิได้ละบรรทม—ด้วยความหวาดเกรงต่อท้าวอสูรผู้ชั่วช้า เจ้าแห่งอสูรนั้น

evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
caturofour
caturo:
Karma (Extent/duration object/कर्म)
TypeAdjective
Rootcatur (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; संख्याविशेषणम्
māsānmonths
māsān:
Karma (Duration/extent/कर्म)
TypeNoun
Rootmāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
tyajetshould abandon
tyajet:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Roottyaj (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
śayanamsleeping/rest
śayanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśayana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
hariḥHari (Viṣṇu)
hariḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
bhayātfrom fear
bhayāt:
Hetu/Apādāna (Cause/source/अपादान)
TypeNoun
Rootbhaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
tasyaof that
tasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
asura-indrasyaof the lord of asuras
asura-indrasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasura (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
dānavasyaof the demon
dānavasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-समनाधिकरण (appositional genitive)
durātmanaḥof the evil-souled one
durātmanaḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdurātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; गुणवाचक-नाम (descriptive noun)

Sūta (narrative voice)

Scene: Hari reclines on Ananta for four months; shadowy presence of an asura-king looms at the edge of the cosmic scene, suggesting the reason for the prolonged sleep; devas watch anxiously as time passes through monsoon months.

H
Hari (Viṣṇu)
A
Asura-indra (unnamed here)
D
Dānava

FAQs

Purāṇic narratives explain ritual time: the four-month interval becomes a dharmic season shaped by cosmic events and divine līlā.

The four-month śayana is framed within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya that sacralizes this locale and its observances.

The implied prescription is to honor the four-month śayana season (Cāturmāsya) culminating in utthāna, especially through Ekādaśī observances.