Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

वृक उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । पाददानं तदा देव मम ब्रह्मन्समाचर । पंगुता याति शीघ्रं मे येनेयं ते प्रसादतः

vṛka uvāca | yadi tuṣṭo'si me deva yadi deyo varo mama | pādadānaṃ tadā deva mama brahmansamācara | paṃgutā yāti śīghraṃ me yeneyaṃ te prasādataḥ

วฤกะทูลว่า “ข้าแต่เทพ หากพระองค์พอพระทัยในข้าพเจ้า และจะประทานพรแก่ข้าพเจ้าแล้วไซร้ ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้าแต่พรหมัน โปรดประทาน ‘ทานแห่งเท้า’ แก่ข้าพเจ้า ให้เท้าข้าพเจ้าสมบูรณ์ เพื่อความพิการจะได้หายไปโดยเร็วด้วยพระกรุณา”

वृकःVṛka
वृकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Logical connector)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Predicate (विशेष्य-विशेषण/विधेय)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त; तुष् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
मेof me / my
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Logical connector)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
देयःto be given / grantable
देयः:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootदेय (कृदन्त; दा धातु)
Formभविष्यत्कृदन्त/कर्तव्यतार्थक (यत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
वरःa boon
वरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
पाददानम्the giving of (your) foot
पाददानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः (पादस्य दानम्)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
देवO god
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
ब्रह्मन्O Brahman (Brahmā)
ब्रह्मन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
समाचरperform / do
समाचर:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चर् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पङ्गुताlameness
पङ्गुता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपङ्गुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यातिgoes away / departs
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)
मेof me / my
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; पुं/नपुंसक
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
प्रसादतःfrom (your) grace
प्रसादतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (because of)

Vṛka

Type: kund

Scene: Vṛka, visibly lame, pleads with folded hands before Brahmā; emphasis on feet—either bound, weakened, or supported—contrasted with Brahmā’s compassionate gaze and varada gesture.

V
Vṛka
P
Pitāmaha (Brahmā)

FAQs

Grace is sought not merely for power but for restoration—healing and wholeness are framed as divine gifts.

No named tīrtha appears in this verse; it belongs to the broader Tīrthamāhātmya narrative context.

A boon framed as 'pāda-dāna' (granting/restoring feet) is requested; it is not a standard public ritual here but a divine act of bestowal.