Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि नराधिप । यथा न नरकं याति पुरुषस्तु स्वकर्मणा । यथा च नरकं याति स्वल्पपापोऽपि मानवः

etatte sarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭo'smi narādhipa | yathā na narakaṃ yāti puruṣastu svakarmaṇā | yathā ca narakaṃ yāti svalpapāpo'pi mānavaḥ

ข้าแต่นราธิปะ ข้าพเจ้าได้กล่าวตามที่ท่านถามทั้งหมดแล้วว่า มนุษย์ด้วยกรรมของตนย่อมไม่ไปนรกได้อย่างไร และแม้ผู้มีบาปเพียงน้อยก็อาจไปนรกได้อย่างไร

एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अत्र कर्म/विषयार्थे (this [matter])
तेto you / for you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; ‘तव’ अर्थे
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
आख्यातम्has been explained/told
आख्यातम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + ख्या (धातु) → आख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘has been told’
यत्that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (that which)
पृष्टः(when) asked
पृष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); ‘asked’ (passive sense)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—नराणाम् अधिपः (षष्ठी-तत्पुरुष)
यथाhow/so that
यथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपपत्ति-वाचक (how/as/so that)
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यातिgoes
याति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/contrastive particle)
स्वकर्मणाby one’s own actions
स्वकर्मणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्व + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—स्वं कर्म (कर्मधारय)
यथाhow/so that
यथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपपत्ति-वाचक
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यातिgoes
याति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
स्वल्पपापःhaving little sin / slightly sinful
स्वल्पपापः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वल्प + पाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; समासः—स्वल्पं पापं यस्य/स्वल्पं पापम् (कर्मधारय)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-निपात (also/even)
मानवःa human
मानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Bhīṣma (to Yudhiṣṭhira)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (chapter conclusion)

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira (narādhipa)

Scene: Bhīṣma, lying on the bed of arrows, instructs Yudhiṣṭhira with calm authority; the scene emphasizes closure and moral clarity about karma and hell.

N
Narādhipa (king)
K
Karma
N
Naraka

FAQs

Karma is decisive: one’s own actions determine freedom from, or descent into, hell—so dharma must be practiced carefully.

This is a summarizing statement rather than a site-specific glorification; the chapter overall sits within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya.

None directly; it closes a set of prescriptions by stating the principle of karmic consequence.