Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

मृगसंक्रमणे ये तु सूर्यवारेण संस्थिते । चण्डीशं वीक्षयंति स्म न ते नरकगामिनः

mṛgasaṃkramaṇe ye tu sūryavāreṇa saṃsthite | caṇḍīśaṃ vīkṣayaṃti sma na te narakagāminaḥ

ผู้ใดในคราวมฤคสังกรามณะ มาประจำอยู่ในวันอาทิตย์แล้วได้เฝ้าดูพระจัณฑีศะด้วยศรัทธา ผู้นั้นย่อมไม่ตกนรก

मृगसंक्रमणेat the Mṛga-saṅkramaṇa (sun’s transit into Mṛga)
मृगसंक्रमणे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमृग + संक्रमणे (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—मृगस्य संक्रमणम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (particle: but/indeed)
सूर्यवारेणon Sunday
सूर्यवारेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसूर्यवार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करणवाचक
संस्थितेbeing present/standing (there)
संस्थिते:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषणम्; ‘स्थित’ = standing/being present
चण्डीशम्Caṇḍīśa (a deity)
चण्डीशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचण्डीश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वीक्षयन्तिsee/behold
वीक्षयन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
स्मindeed/then (narrative particle)
स्म:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-निपात; भूतार्थ/स्मरणार्थक, क्रियायाः अनुवृत्तिसूचक (often marks past narration)
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
नरकगामिनःhell-goers / destined for hell
नरकगामिनः:
Visheshana (Adjectival predicate/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनरक + गामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्; समासः—नरकं गच्छन्ति ये (उपपद-तत्पुरुष)

Bhīṣma (to Yudhiṣṭhira)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (Caṇḍīśa-darśana context)

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Pilgrims gather at a Śaiva shrine in Hāṭakeśvara-kṣetra on Mṛga-saṅkramaṇa; the sun is prominent (Sunday), and devotees take darśana of Caṇḍīśa with folded hands, lamps, and bilva leaves.

M
Mṛga-saṅkramaṇa
S
Sunday (Sūryavāra)
C
Caṇḍīśa

FAQs

Śaiva darśana performed at auspicious calendrical junctions is portrayed as a strong safeguard against negative post-mortem destinies.

A specific site is not named in this verse; the focus is on Caṇḍīśa-darśana timed to Mṛga-saṅkramaṇa within the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya context.

Being present on a Sunday during Mṛga-saṅkramaṇa and taking darśana of Caṇḍīśa.