Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 41

अक्षय्यसलिलं देयं षष्ठ्या चैव ततः परम् । पवित्राणि समादाय ऊर्ध्वं स्वधेति कीर्तयेत् । अस्तु स्वधेति तैरुक्ते पिंडोपरि परिक्षिपेत्

akṣayyasalilaṃ deyaṃ ṣaṣṭhyā caiva tataḥ param | pavitrāṇi samādāya ūrdhvaṃ svadheti kīrtayet | astu svadheti tairukte piṃḍopari parikṣipet

พึงถวาย ‘อักษัยยสลิละ’ คือสายน้ำไม่สิ้น และต่อจากนั้นในส่วน/ขั้นที่หกด้วย ถือปวิตระแล้วเปล่งเสียงว่า ‘สวธา’ ครั้นเมื่อท่านทั้งหลายกล่าวว่า ‘อัสตุ สวธา’ แล้ว จึงประพรมลงเหนือปิณฑะ

akṣayya-salilamimperishable water
akṣayya-salilam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootakṣayya (प्रातिपदिक) + salila (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (अक्षय्यं सलिलम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
deyamto be given; should be offered
deyam:
Vidhi (Injunctive predicate)
TypeAdjective
Rootdā (धातु)
Formकृदन्त (तव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषणम् ‘to be given’
ṣaṣṭhyāwith the sixth (division/step)
ṣaṣṭhyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootṣaṣṭhī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular; ‘with the sixth (case/portion)’
caand
ca:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
evaindeed; just
eva:
Particle
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle)
tataḥthen
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक
paramafter that
param:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूत; क्रियाविशेषणम् (thereafter)
pavitrāṇipurifying rings/grass (pavitra)
pavitrāṇi:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpavitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural
samādāyahaving taken
samādāya:
Purvakāla-kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootsam-ā-dā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; having taken up
ūrdhvamupwards
ūrdhvam:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootūrdhva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभूत-द्वितीया एकवचन; दिशावाचक क्रियाविशेषणम् (upwards)
svadhāsvadhā (ancestral offering formula)
svadhā:
Mantra/Utterance
TypeIndeclinable
Rootsvadhā (अव्यय/निपात)
Formअव्यय; पितृयज्ञे उच्चारणीयः निपात (ritual exclamation)
itithus
iti:
Quotative marker
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-उद्धरण/वाक्यसमाप्ति सूचक (quotative particle)
kīrtayetshould recite
kīrtayet:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootkīrt (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; should utter/recite
astulet it be
astu:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; let it be
svadhāsvadhā
svadhā:
Mantra/Utterance
TypeIndeclinable
Rootsvadhā (अव्यय/निपात)
Formअव्यय; पितृयज्ञ-निपात
itithus
iti:
Quotative marker
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणचिह्न
taiḥby them
taiḥ:
Karana (Agent-instrument)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural
uktewhen said/uttered
ukte:
Saptamī-sambandha (Locative absolute)
TypeAdjective
Rootvac (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; लोकेटिव्-अब्सोल्यूट् (सप्तमी-सम्बन्ध): ‘when (it is) said’
piṇḍa-upariupon the piṇḍa
piṇḍa-upari:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpiṇḍa (प्रातिपदिक) + upari (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषणम्/अधिकरणार्थ (on top of the piṇḍa)
parikṣipetshould sprinkle/scatter
parikṣipet:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Rootpari-kṣip (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; should scatter/throw around

Unknown (contextual narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya, prescribing śrāddha rites)

Type: ghat

Scene: Close ritual moment: the performer wears a pavitra ring of darbha, holds a water vessel labeled ‘akṣayya-salila’, and sprinkles droplets over a piṇḍa while chanting ‘svadhā’; attendants echo assent.

P
Pitṛs
S
Svadhā
P
Piṇḍa

FAQs

Ancestral rites become spiritually effective through correct mantra, purity, and disciplined sequence—linking devotion with dharmic precision.

The broader passage is a tīrtha-glorification setting, but this verse itself focuses on the rite rather than naming the location.

Offer akṣayya-salila, hold pavitras, recite ‘svadhā’, accept the ritual assent ‘astu svadhā’, and sprinkle the offering over the piṇḍa.