Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 49

पशून्विसृजता तेन पूर्वं गावो विनिर्मिताः । तेन तासां पयः शस्तं श्राद्धे सर्पिर्विशेषतः

paśūnvisṛjatā tena pūrvaṃ gāvo vinirmitāḥ | tena tāsāṃ payaḥ śastaṃ śrāddhe sarpirviśeṣataḥ

เมื่อพระองค์ทรงสร้างสัตว์ทั้งหลาย โคถูกสร้างขึ้นก่อน; เพราะเหตุนั้น น้ำนมของโคจึงเป็นที่สรรเสริญในพิธีศราทธะ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ฆี” (เนยใส)

पशून्animals
पशून्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
विसृजताby (him) creating/releasing
विसृजता:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootवि√सृज् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (कर्तरि)
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
पूर्वम्formerly/first
पूर्वम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
गावःcows
गावः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
विनिर्मिताःwere created/formed
विनिर्मिताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootवि-निर्√मा (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; पुंलिङ्ग (गावः इति पदेन सह)
तेनby him/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तासाम्of them (cows)
तासाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
पयःmilk
पयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन
शस्तम्commended/praiseworthy
शस्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशस्त (प्रातिपदिक; √शंस्/शस्-सम्भव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पयः)
श्राद्धेin the śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
सर्पिःghee
सर्पिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्पिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Visheshana (Adverbial qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

Skanda (deduced; exact speaker not explicit in snippet)

Scene: A ritual kitchen/altar scene: a cow nearby, ghee being ladled into a vessel; the śrāddha fire or lamp burns steadily; offerings prepared for Pitṛs and brāhmaṇas.

C
Cows (Gāvaḥ)
M
Milk (Payaḥ)
G
Ghee (Sarpiḥ/Ghṛta)
Ś
Śrāddha

FAQs

Offerings connected with primordial, dharmically praised sources—like the cow—are considered especially fruitful in ancestral rites.

No specific tīrtha is named in this verse; it presents śrāddha offering guidance within a tīrtha-māhātmya chapter.

Use cow’s milk products in śrāddha, with special emphasis on ghee.