Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

भुंजानश्च न कोऽप्यत्र दृश्यतेऽत्र पिबन्नपि । तस्मात्त्रिविष्टपावासो ह्यस्माकं घोरदारुणः

bhuṃjānaśca na ko'pyatra dṛśyate'tra pibannapi | tasmāttriviṣṭapāvāso hyasmākaṃ ghoradāruṇaḥ

ที่นี่ไม่เห็นผู้ใดเสวยอาหารเลย แม้ดื่มน้ำก็ไม่เห็น; เพราะฉะนั้น การพำนักของเราบนไตรวิษฏปะ (สวรรค์) จึงกลับกลายเป็นน่าหวาดหวั่นและโหดร้ายยิ่งนัก

भुञ्जानःeating
भुञ्जानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु) → भुञ्जान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्तः (present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; परस्मैपदी
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
कःwho/anyone
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/अपि-कारक अव्यय (particle: even/also)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
दृश्यतेis seen/appears
दृश्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present); आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (passive)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
पिबन्drinking
पिबन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपा (धातु) → पिबत्/पिबन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्तः (present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/अपि-कारक अव्यय (particle: even)
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग-प्रयोगे; पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादानार्थः (ablative: from that/therefore)
त्रिविष्टपावासःresidence in heaven (Triviṣṭapa)
त्रिविष्टपावासः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रिविष्टप + आवास (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (triviṣṭapasya āvāsaḥ); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुबोधक अव्यय (particle: indeed/for)
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive: of us/our)
घोरदारुणःterrible and harsh
घोरदारुणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootघोर + दारुण (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारय-समासः (घोरश्च दारुणश्च); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (qualifying त्रिविष्टपावासः)

Pitṛs (ancestors), speaking collectively

Tirtha: Lekhā-nadī (contextual)

Type: river

Listener: Ṛṣis (frame, not explicit here)

Scene: A paradoxical heaven: radiant palaces and gardens, yet Pitṛs appear gaunt and distressed; no one is seen eating or drinking, creating an eerie stillness amid splendor.

P
Pitṛs
T
Triviṣṭapa (heaven)

FAQs

Heavenly status alone does not remove suffering when dharmic support is absent; ancestral rites are portrayed as essential sustenance.

No specific tīrtha is named in this verse; it continues the broader Tīrthamāhātmya setting of the chapter.

None explicitly; the context points toward śrāddha and tarpaṇa as the means to relieve the Pitṛs’ hardship.