Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 129

मासद्वयं प्रतीक्षंते गृहद्वारं समाश्रिताः । वायुभूताः पिपासार्ताः क्षुत्क्षामाः पितरो नृणाम्

māsadvayaṃ pratīkṣaṃte gṛhadvāraṃ samāśritāḥ | vāyubhūtāḥ pipāsārtāḥ kṣutkṣāmāḥ pitaro nṛṇām

ปิตฤของมนุษย์ทั้งหลายเฝ้ารออยู่สองเดือน โดยอาศัยอยู่ ณ ประตูเรือน กลายเป็นดุจลมอันละเอียด ถูกความกระหายเผาผลาญและอ่อนแรงด้วยความหิว

मासद्वयम्two months (a period of two months)
मासद्वयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक) + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; द्विगुसमासः (संख्यापूर्वकः)
प्रतीक्षन्तेthey wait
प्रतीक्षन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-ईक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
गृहद्वारम्the house-door/doorway
गृहद्वारम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गृहस्य द्वारम्)
समाश्रिताःhaving resorted to; staying at
समाश्रिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-श्रि (धातु) → समाश्रित (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि/भूतकाले; विशेषणम् (पितरः)
वायुभूताःbecome like air; airy/ethereal
वायुभूताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवायु (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; तत्पुरुषः (वायुरिव/वायुरूपेण भूताः) विशेषणम् (पितरः)
पिपासार्ताःafflicted by thirst
पिपासार्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपिपासा (प्रातिपदिक) + आर्त (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; तत्पुरुषः (पिपासया आर्ताः) विशेषणम् (पितरः)
क्षुत्क्षामाःemaciated by hunger
क्षुत्क्षामाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षुत् (प्रातिपदिक) + क्षाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; तत्पुरुषः (क्षुधा क्षामाः) विशेषणम् (पितरः)
पितरःthe ancestors (pitṛs)
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
नृणाम्of men
नृणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन

Skanda (deduced from context)

Type: kshetra

Scene: Two-month vigil: translucent wind-like pitṛ forms swirl near a doorway, hands extended; inside, a family prepares offerings; the air is depicted as moving currents, emphasizing ‘vāyu-bhūtāḥ’.

P
Pitṛs

FAQs

Household dharma includes care for the unseen ancestral presence; offerings are framed as immediate relief to Pitṛs.

No particular tīrtha is named; the verse focuses on the home-centered dimension of Pitṛ expectation.

Perform Śrāddha/tarpaṇa in due time so that ancestors need not ‘wait’ in hunger and thirst.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App