Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 40

रहस्ये विनयोपेतः कृतांजलिपुटः स्थितः । सांब उवाच । मात्रा स्वस्रा दुहित्रा वा स्वयं स्याद्यदि मोहनम्

rahasye vinayopetaḥ kṛtāṃjalipuṭaḥ sthitaḥ | sāṃba uvāca | mātrā svasrā duhitrā vā svayaṃ syādyadi mohanam

ในที่ลับ ด้วยความนอบน้อม ยืนประนมมือ สัมพะกล่าวว่า: “หากความหลงเกิดขึ้น—ต่อมารดา พี่น้องสตรี หรือบุตรี—แล้วจะเป็นอย่างไร?”

rahasyein private/secretly
rahasye:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootrahasya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (loc. sg.)
vinaya-upetaḥendowed with humility
vinaya-upetaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvinaya + upeta (प्रातिपदिक; उपेत < उप-√इ (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त-विशेषण: ‘विनयेन उपेतः’ (endowed with humility)
kṛta-añjali-puṭaḥwith folded hands
kṛta-añjali-puṭaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛta (√kṛ क्त) + añjali + puṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘कृतः अञ्जलिपुटः यस्य’ (hands joined in reverence)
sthitaḥstood
sthitaḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘standing/remaining’
sāṃbaḥSāmba
sāṃbaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootsāṃba (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √वच् (to speak)
mātrāby the mother
mātrā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.)
svasrāby the sister
svasrā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsvasṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.)
duhitrāby the daughter
duhitrā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootduhitṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (instr. sg.)
or
:
Sambandha (Disjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय (disjunctive particle: or)
svayamoneself
svayam:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: oneself)
syātmight be
syāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √अस् (to be)
yadiif
yadi:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formअव्यय (conditional conjunction: if)
mohanamdelusion/infatuation
mohanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmohana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भाववाचक (delusion/infatuation)

Sāṃba

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis (implied)

Scene: A subdued interior or secluded grove: Sāṃba stands with folded hands, head slightly bowed, speaking softly to a seated brāhmaṇa/ṛṣi; attendants kept at distance to preserve secrecy.

S
Sāṃba

FAQs

Humility and honest confession before a dharma-knower is the first step toward purification.

No site is named in this verse; it is part of the broader tīrtha-māhātmya narrative setting.

None stated yet; the verse introduces the ethical question that prompts a prāyaścitta ruling.